فرهنگ و تاريخ | سرگرمي | نيازمنديها | مذهبي | اقتصادي | خانواده و اجتماع | هنر | اخبار | ورزش | کامپيوتر | گردشگري | صنعت و دانشگاه | صفحه اصلي

معرفي آثار تاريخي ايران
معرفي آثار تاريخي جهان
جاذبه هاي گردشگري
شهرها و استانهاي ايران
افسانه ها و آثار تاريخي
عجائب هفتگانه جهان
موزه هاي ايران  و جهان
خريد بليط قطار و هواپيما
هتل ها و مهمانسراها
آژانس هاي مسافرتي
گالري عکسهاي گردشگري
گالري عکسهاي تاريخي
 
 

عنوان: اثر تاريخي کعبه زرتشت در نقش رستم

نويسنده: فرهاد راد          ايميل: farhad.modern@yahoo.com

منبع اطلاعاتي: Marshal-Group      تاريخ نگارش: 30/06/1389

عکس
 

 

گالري تصاوير

 

- - - -

   
 
 

بنايي با معماري‌ خاصي در نقش رستم وجود دارد كه از زمان حمله اعراب به ايران به اشتباه، نام كعبه زرتشت را به آن دادند، چون كاربرد واقعي آن را نمي‌دانستند. آن زمان فكر مي‌كردند كه هر ديني بايد براي خود بُتكده يا عبادتگاهي داشته باشد، براي همين فكر كردند اين بنا هم مركزيت يا كعبه زرتشتيان است.
اين بنا داراي تنها يک مدخل بالاتر از سطح زمين و بازمانده پلکاني براي دسترسي به تنها ورودي آن است. تا سال ۱۳۱۶ شمسي، يک سوم پاييني بنا در زمين دفن شده بود. تنها در اين سال و با آغاز کاوشهاي باستان‌شناسي بود که مشخص گرديد که بنا در سه سمت خود (بجز ورودي) داراي سکو است. همچنين در درگاه ورودي جاي چرخش پاشنه دري سنگين و کلفت، نشان از دربسته بودن بنا مي‌دهد. اين ساختمان تماماً از سنگ آهکي سفيد و سياه ساخته شده‌است.

 


اين بنا در زمان هخامنشيان و به احتمال زياد در عصر پادشاهي داريوش بزرگ ساخته شده‌است. در برابر كوه نقش رستم، در قسمتي گود، ساختمان مكعب بسيار زيبايي قرار داد كه آن را كعبه زرتشت، پيامبر ايران باستان مي نامند.اين ساختمان بسيار هنرمندانه از قطعات بزرگ سنگ، بنا شده است. مهارت و دقتي كه در برش و حجاري سنگ هاي حجيم سفيد و سياهبها كار رفته است، استادي هنرمندان و سبك معماري دوران هخامنشي را به خوبي نشان ميدهد. در بالاي ساختمان كعبه زرتشت، اتاقي در اندازه۵/۲۵/۲ متر وجود دارد كه نظريات مختلفي توسط سياحان، مورخان و ... درباره آن ابراز شده است. برخي از مورخان ذكر كرده اند؛ كتاب اوستا كه بر دوازده هزار پوست گاو نوشته شده بود، در اين اتاق نگاهداري مي شد. گروهي ديگر بر اين باورند كه اين اتاق آرامگاه برديا، پسر كورش بود كه به وسيله برادرش كمبوجيه كشته شد. تني چند از مستشرقان بر اين عقيده اند كه آتش مقدس در اين اتاق نگاهداري مي شده است

◄   ظاهر بنا :
اين بنا داراي تنها يک مدخل بالاتر از سطح زمين و بازمانده پلکاني براي دسترسي به تنها ورودي آن است. تا سال ۱۳۱۶ شمسي، يک سوم پاييني بنا در زمين دفن شده بود. تنها در اين سال و با آغاز کاوشهاي باستان‌شناسي بود که مشخص گرديد که بنا در سه سمت خود (بجز ورودي) داراي سکو است. همچنين در درگاه ورودي جاي چرخش پاشنه دري سنگين و کلفت، نشان از دربسته بودن بنا مي‌دهد. اين ساختمان تماماً از سنگ آهکي سفيد و سياه ساخته شده‌است. در ديوار داخل اين ساختمان واژه کعبه حکاکي شده‌است. در کتابهاي زرتشتي آمده‌است که حضر زرتشت زاراتشترا در اين محل، نيايش ميکرده‌است. اعراب، واژه کعبه را از پارسي پهلوي گرفتند. همانطور که در زمان داريوش بزرگ به کشور عمان امروزي مکه ميگفتند؛ بنابراين واژه مکه نيز فارسي است.
 


◄   کاربرد بنا :
درباره کاربرد اين بنا، نظرات گوناگوني ابراز شده‌است. متاسفانه دانشمندان تاکنون کاربرد بي شک و ترديد آن را کشف نکرده‌اند. بخشي از کاربردهايي که به اين بنا منسوب شده‌است،به اين شرح است :

1) آرامگاه هميشگي داريوش که بعدها از اين کار منصرف شده اند.
2) آرامگاه موقت (فقط تا پوسيده شدن اجساد)
3) جايگاه آتش مقدس (آتشگاه)
4) جايگاه نگهداري اوستا و کتب ديني
5) جايگاه پرچم‌هاي شاهي
6) تقويم آفتابي که شرح مفصل آن در ادامه آمده است.


◄   پيشرفته‌ترين، دقيق‌ترين، و بهترين بناي گاهشماري آفتابي جهان:
در محاسبه روز نوروز در کتب زرتشتي نوشته شده است که زرتشت در اين رصدخانه، محل شروع نوروز را محاسبه کرد. نوروز در روز اول فروردين از محلي شروع مي‌شود که اولين اشعه آفتاب در آنجا بتابد. بر اساس برآورد گاهنامه زرتشت، هر 700 سال يک‌بار نوروز از ايران شروع مي‌شود. آخرين‌باري که نوروز از ايران شروع شد، 300 سال پيش بود. در سال 1387، نوروز از پاريس و بروکسل و در سال 1388 ار تورنتو و نيويورک شروع شد. سال آينده هم نوروز از محلي بين آلاسکا و هاوايي شروع خواهد شد. از زمان حمله اعراب به ايران تا به امروز، يعني قرن بيست و يكم ميلادي، كاربرد و تعريف اين بنا كشف نشده بود. خوشبختانه پژوهشگر ايراني رضا مرادي غياث‌آبادي كه تحقيقات فراواني در زمينه ايران باستان داشته است، نتيجه كشف خود را در كتابي به نام نظام گاهشماري در چارطاقي‌هاي ايران توسط انتشارات نويد شيراز به چاپ رسانده و راز اين بنا را منتشر كرده است.
 


تا امروز حدث مي‌زدند كاربرد اين بنا، محل نگهداري كتاب اوستا و اسناد حكومتي يا محل گنجينه دربار و يا آتشكده معبد بوده است. اما غياث‌آبادي با تحقيقات خود ثابت كرد اين بنا با مقايسه با تمامي بناهاي گاهشماري (تقويم) آفتابي در سرتاسر جهان، پيشرفته‌ترين، دقيق‌ترين، و بهترين بناي گاهشماري آفتابي جهان است. اين در حالي است كه تا قبل از اين بنا هم چارطاقي‌ها در نقاط مختلف ايران احداث شده بودند و همين وظيفه را با شيوه‌اي بسيار ساده اما دقيق و حرفه‌اي بر عهده داشتند. تمامي بناهاي گاهشماري آفتابي در جهان فقط مي‌توانند روزهاي خاصي از سال (مانند روزهاي سرفصل) را مشخص كنند و حتي با سال خورشيدي هم تنظيم نيستند. اما اين بنا با دقت و علمي كه در ساخت آن اجرا شده، قادر است بسياري از جزئيات روزهاي مختلف سال و ماه‌ها را مشخص كند. زرتشتيان با استفاده از اين بنا مي‌توانستند بسياري از مناسبت‌ها و جشن‌هاي سال را روز به روز دنبال كنند و از زمان دقيق آنها آگاه شوند.
 


بسياري از بناهاي چارطاقي در سطح كشور (به تصور آتشكده) يا به طور كامل تخريب شده و يا تغيير كاربري داده شده است. ولي خوشبختانه تعدادي هم مانند چارطاقي نياسر و چارطاقي تفرش، سالم مانده و براي ما و نسل‌هاي بعدي باقي مانده‌اند. متأسفانه بناي كعبه زرتشت با آن كه تقريباً سالم باقي مانده است به ثبت ميراث جهاني سازمان ملل نرسيده است! حتي سازمان ميراث فرهنگي هم اين بنا را همراه بناهاي عجايب هفتگانه جديد (كه برج ايفل هم يكي از كانديداها بود) پيشنهاد نداد! حتي با كشف راز اين بنا هم هيچ‌گونه انعكاس و جنجالي به پا نشد!
اين بنا، يك گاهشمار تمام سنگي ثابت در جهان است كه بايد سازندگان آن از بسياري از نكات علميِ جغرافيايي، نجومي، سال كبيسه، انحراف كره زمين نسبت به مدار خورشيد، تفاوت قطب مغناطيسي با قطب جغرافيايي، مسير گردش زمين به دور خورشيد و... را در 2500 تا 3000 سال پيش، در دوران حكومت هخامنشيان آگاهي مي‌بودند. حال آنكه خيلي از آنها را مانند كروي بودن كره زمين و گردش زمين به دور خورشيد را در چهارصد سال اخير در اروپا كشف كردند و به نام خودشان ثبت كردند!
 

 

 

 

 

 

گروه علمي فدک

کليه مطالب ارسالي با نام اشخاص و ذکر منبع در اين سايت درج مي شود

راهنما  |  آمار سايت  |  درباره ما  |  تماس با ما  |  نظر خواهي  | آرشيو  |  عضويت در سايت