فرهنگ و تاريخ | سرگرمي | نيازمنديها | مذهبي | اقتصادي | خانواده و اجتماع | هنر | اخبار | ورزش | کامپيوتر | گردشگري | صنعت و دانشگاه | صفحه اصلي

معرفي آثار تاريخي ايران
معرفي آثار تاريخي جهان
جاذبه هاي گردشگري
شهرها و استانهاي ايران
افسانه ها و آثار تاريخي
عجائب هفتگانه جهان
موزه هاي ايران  و جهان
خريد بليط قطار و هواپيما
هتل ها و مهمانسراها
آژانس هاي مسافرتي
گالري عکسهاي گردشگري
گالري عکسهاي تاريخي
 
 

عنوان: باغ شاهزاده ماهان کرمان

نويسنده: بوف کور            ايميل: masoomy2000@yahoo.com

منبع اطلاعاتي: masoomy2000.persianblog.ir            تاريخ نگارش: 25/12/1387

عکس
 

 

گالري تصاوير

 

- - - - -

   
 
 

باغ شاهزاده ماهان کرمان يکي از عاليترين و زيباترين باغهاي سنتي ايران محسوب مي شود. باغ شاهزاده در دامنه كوه جوپار و در بستر كويري، در فاصلة 35 كيلومتري جنوب‎ شرقي شهر كرمان و در فاصله 6 كيلومتري شهر ماهان در مسير جاده كرمان - بم در استان كرمان در نزديكي ارتفاعات جوپار بنا گرديده است.

باغ شاهزاده ماهان در عصر قاجار در دوران يازده ساله فرمانروايي عبدالحميد ميرزا ناصر الدوله (1298 تا 1309 ه. ق) احداث گرديده كه با مرگ وي ساخت باغ ناتمام مانده است. گويند که جون خبر مرگ ناگهاني حاکم را به ماهان بردند بنايي که مشغول تکميل سردر ساختمان بود تغار گچي را که بدست داشت محکم به ديوار کوبيد و کار را رها کرده و فرار نمود آنطور که جاي خالي کاشي ها همچنان بر سردر ورودي خودنمايي مي کند.

 


باغ شاهزاده ماهان با وجود همه كيفيتهاي طبيعي و مصنوع خود به خاطر دگرگوني شرايط سياسي و اجتماعي دوران براي مدت طولاني خارج از سكنه و متروك ماند و دچار آسيبهاي فراواني گرديد. خرابيهاي وارد شده ، كليه قسمت هاي باغ را شامل مي ‌گرديد. ويراني ها شامل بناهاي اصلي و همچنين محوطه باغ بوده است. باغسازي و عناصر شكل دهنده باغ نيز (مانند آبراهه‌ها، استخرها، پياده ‌روها و بالأخره طبيعت گياهي باغ، نظير درختان، كرت ها و بسترهاي گلكاري) از اين گزند در امان نبوده‌اند.
باغ شاهزاده يك بار در سال 1337 و بار ديگر پس از زلزله سال 1360 كه در آن آسيب هايي ديد، مرمت شد. سپس به وسيله اداره فرهنگ و هنر خريداري گرديد و در فهرست آثار ملي به ثبت رسيد.

 

 

 

 موقعيت جغرافيايي باغ:
باغ شاهزاده ماهان با مختصات جغرافيايي30 درجه و 4 دقيقه عرض ‌شمالي ‌و 57 درجه و 17 دقيقه طول شرقي مي‌باشدارتفاع اين منطقه از سطح درياي آزاد 1850 متر است. واقع شدن منطقه در مسير عبوري كرمان به بم و در مسير جاده كهن ابريشم از عواملي است كه اين محل را براي احداث يك باغ اشرافي مناسب مي‌ساخته است.
اين باغ  در فاصله 35 كيلومتري جنوب‎ شرقي شهر كرمان و در فاصله 6 كيلومتري شهر ماهان و در نزديکي ارتفاعات جوپار بنا گرديده است. 

 

 

وجود خاك حاصل‌خيز، آفتاب لازم، وزش باد ملايم و نسيم و بالاخره دسترسي به آب (قنات تيگران) امكان ايجاد باغي در آن مقياس را در گستره‌اي خشك و بي‎آب و علف معجزه گونه فراهم ساخته است. باغ تخت شاهزاده به مساحت5/5 هكتار، داراي شكلي مستطيلي و شيبي حدوداً 6/4 درصد مي‌باشد كه حصاري بلند آن را از جو نامساعد اطراف جدا مي‌سازد.

منبع حياتي باغ شاهزاده جريان آبهايي است كه از كوه هاي اطراف سرچشمه گرفته است. قنات تيگران كه از ارتفاعات كوه جوپار سرچشمه مي‎گيرد منبع آب اين باغ است. جريان فوق از مرتفع‌ترين سطح وارد باغ گرديده و نظام آبياري طراحي شده باغ را بوجود مي‌آورد.

نهر آبي که وارد باغ مي‌گردد در جهت طولي باغ به گونه‌اي توزيع مي ‌گردد که علاوه بر آبياري کرت‌ها و مسيرها با استفاده از شيب تند زمين که شرايط اوليه باغ تخت‌هاي است  بر روي محور اصلي و مياني باغ به صورت نهري وسيع، آبشره‌ها و آبشارها به عنصر اصلي کيفيت بخش باغ  بدل مي‌گردد.
در دو انتهاي محور اصلي، يعني در برابر اولين تخت که بناي اصلي روي آن قرار دارد و ورودي باغ، برابر سر در خانه، دو استخر طراحي گرديده  که سطح وسيع آب، صدا و جهش آب و فواره‌ هاي آنها به مطبوعيت باغ مي‌افزايد.

 

 

 بناهاي باغ:
بناهاي باغ به سه دسته تقسيم شده‌اند:  بناي اصلي در بالاترين تخت قرار دارد. بناي سردر خانه در بخش ورودي و ساير بناهاي خدماتي مماس به ديوار اصلي و خارج از آن واقع شده‌اند. سطح بناي بالاخانه ۴٨٧ متر مربع و سطح سردر خانه ٢٣۴ متر مربع و فاصله اين دو از يکديگر ٣٢۵ متر است.

شکل اصلي باغ شاهزاده مستطيلي با نسبت تقريبي چهار به يک مي‌باشد. طول کلي داخل باغ ۴٠٧ متر و عرض آن ١٢٢ متر است. تقسيم بندي کلي باغ به صورت يک محور طولي و دو کانون (محوطه بناي اصلي باغ در قسمت بالا و محوطه ورودي در قسمت پايين) قابل تشخيص است. محورهاي فرعي به صورت افقي و عمود بر محور اصلي در مرز اختلاف سطح ها، کرت‌ها را که شمار آنها در هر طرف هشت مي‌باشد به وجود آورده‌اند.

بناهاي باغ عبارتند از کوشک اصلي يعني سکونتگاه دائمي ‌و يا فصلي مالک که در انتهاي فوقاني باغ قرار دارد. سر در خانه در مدخل باغ به صورت بنايي خطي جبهه ورودي باغ را اشغال کرده و در دو طبقه بنا گرديده است. طبقه فوقاني داراي اطاق هايي است که براي زندگي و پذيرايي پيش بيني شده‌اند. ساير بناهاي خدماتي باغ از حصار اصلي استفاده نموده و به صورت ديواري مرکب بناهاي مختلف خدماتي را در نقاط مناسب در خود جا داده است.

ورودي هاي فرعي باغ  نيز در دو ضلع طولي پيش بيني شده‌اند. طرح اندازي باغ شازده از چشم اندازهاي باغ  که از ويژگي هاي اصلي باغ  تخت‌ها مي‌باشد به بهترين وجه استفاده نموده است. ديد روهاي ممتد در جهت طولي باغ از کوشک اصلي به ساير قسمت‌هاي باغ و بالعکس از سردر خانه غناي خاصي به زندگي در باغ مي‌دهد. مناظر بيروني باغ که از داخل و يا از بيرون باغ قابل رؤيت هستند، در نمايش تضاد دو کيفيت زيست محيطي  باغ و خارج باغ از نمونه‌هاي کم نظير و منحصر به فرد باغ شازده مي‌باشد.
نظم درختکاري، انتخاب مناسب گياهان در ايجاد سايه و يا رنگ آميزي متناسب در فصل هاي مختلف باغ ارزش هاي استثنايي اي را براي آن تعريف مي‌کند.


 فضاي داخل باغ:
در بدو ورود به باغ  کل فضاي باغ در راستاي محور اصلي و در ادامه آن و مناظر ارتفاعات جوپار رؤيت مي‌شود. اين چشم انداز طولاني با حجم بالا خانه در انتها بسته مي ‌شود و با حضور درختان در دو جانب محور که در مواقعي از سال رنگ هاي متفاوت دارند تقويت مي‌شود.
حضور جريان سراسري آب در محور اصلي باغ، آبشارها و صداي آن به تعريف اين محور کيفيت مطلوبي مي‌دهد؛ و انعکاس درختان و بناي سردرخانه و بالاخانه در دو استخر باغ ابعاد جديدي به فضا مي ‌دهد. نور و سايه نيز به سهم خود در اين فضاسازي نقش مهمي را ايفا مي‌کنند.

 
 معماري باغ:
سطوح کف در باغ عمدتاً از مخلوط قلوه سنگ با ملات تشکيل شده است اين ترکيب در دو محدوده اطراف بالاخانه و سردرخانه توسط نقوش هندسي تزئين مي‌گردد. از آجر در پله‌ها و حاشيه باغچه‌ها استفاده شده و سنگ در مرز ميان کرت‌ها با پياده راه‌ها و ديگر لبه بندي‌ها وجود دارد.
مصالح بناهاي باغ عمدتاً آجر و اندود مي‌باشد که در جاهايي مانند سردرخانه توسط کاشي نره مزين گرديده است. بناي بالاخانه کلاً اندود مي‌باشد. ديواره باغ  اندود کاهگل است که در نزديکي سردر خانه و بالاخانه به دليل خصوصيت فضايي محوطه‌هاي مذکور به ترکيب آجر و اندود گچ تبديل مي‌گردد.

 

   زمين شناسي دشت ماهان:
در دشت دامنه شمالي كوه بلند جوپار و دامنه غربي كوه پلوار متشكل از آهك هاي كرتاسه قرار گرفته است. اين رسوبات كرتاسه از نظر وسعت و از نظر منابع آب مهم مي باشند و رسوبات فوق توسط رسوبات ضخيم ديگر پوشيده مي شوند كه فاسيس آن از جنوب شرق به شمال غرب تغيير مي نمايد و جنس آن عمدتاً از فليش بوده كه از لايه هاي آهك مارن ماسه سنگ سيليت استون و شيل تشكيل شده است. در كوه جوپار اين آهك هاي كرتاسه توسط كنگلومراي پليوسن و دركوه پلوا ر توسط سازندهايي از ماسه سنگ و شيل و گچ متعلق به ژوراسيك پوشيده شده است. البنه بايد توجه داشته باشيم كه حركت رسوبات بادي در شمال ماهان زمينهاي زراعتي را تهديد مي‌كند و خطراتي را به همراه مي‌آورد. در نتيجه بايد به روش‌هايي اين رسوبات بادي تثبيت شود.كيفيت آب در اين دشت مطلوب مي‌باشد و شرايط خاكي خوبي نيز دارد.بايد توجه داشت كه موقعيت بررسي منابع آب دشت كرمان همراه دشت ماهان بنام دشت كرمان ماهان توصيف مي‌شود و شرايط تقريباً مشابهي دارند.
 

 

 

 

 

گروه علمي فدک

کليه مطالب ارسالي با نام اشخاص و ذکر منبع در اين سايت درج مي شود

راهنما  |  آمار سايت  |  درباره ما  |  تماس با ما  |  نظر خواهي  | آرشيو  |  عضويت در سايت