فرهنگ و تاريخ | سرگرمي | نيازمنديها | مذهبي | اقتصادي | خانواده و اجتماع | هنر | اخبار | ورزش | کامپيوتر | گردشگري | صنعت و دانشگاه | صفحه اصلي

معرفي آثار تاريخي ايران
معرفي آثار تاريخي جهان
جاذبه هاي گردشگري
شهرها و استانهاي ايران
افسانه ها و آثار تاريخي
عجائب هفتگانه جهان
موزه هاي ايران  و جهان
خريد بليط قطار و هواپيما
هتل ها و مهمانسراها
آژانس هاي مسافرتي
گالري عکسهاي گردشگري
گالري عکسهاي تاريخي
 
 

عنوان: استان آذربايجان غربي

نويسنده: جواد نيکخواه                                 ايميل:  nikkhahjavad@yahoo.com

منبع اطلاعاتي:

عکس
 

 

گالري تصاوير

 

- - - -

   
 
 

استان آذربايجان غربي با برخورداري از تمدن كهن و آثار تاريخي غني و جاذبه هاي متعدد فرهنگي و طبيعي بعنوان يكي از قطبهاي گردشگري توان بالقوه فراواني در بهره گيري از صنعت گردشگري دارد. شرايط آب و هوايي مناسب، پوشش گياهي، رودها، چشمه ها، غارها، آبشارها، پارك هاي جنگلي، جزاير، قلعه ها و دژها، مساجد و بازارها، گونه هاي مختلف گياهي و جانوري، اماكن و ابنيه تاريخي، صنايع دستي، تاكستانها، توتستانها و باغات اطراف شهر، جلگه ها و دامنه هاي پر از گلهاي وحشي، سوغات نقل و بيد مشك اروميه، قاليچه هاي تكاب، دست بافته هاي عشاير، لباسهاي رنگي، محلي و از همه مهمتر مردم خونگرم و مهمان نواز زمينه مناسبي براي جذب مسافران و جهانگردان و ايجاد مراكز تفريحي، خدماتي را فراهم آورده است.
جمعيت استان آذربايجان غربي بر اساس آخرين سرشماري 2674222 نفر بوده و اين استان داراي 14 شهرستان و 25 شهر و 35 بخش ميباشد.
اين استان داراي آثار تاريخي متعددي از كهن ترين ادوار بشري بوده كه تا كنون 400 اثر ارزشمند تاريخي آن در فهرست آثار به ثبت رسيده است، كه تخت سليمان يكي از آثار ثبت شده جهاني در اين استان قرار دارد.
 

 موقعيت جغرافيايي:
استان آذربايجان غربي با احتساب درياچه اروميه در حدود 43660 كيلومترمربع مساحت دارد. اين استان كه در شمال غربي ايران قرار گرفته و 25/2 درصد از مساحت كل كشور را تشكيل ميدهد، بين 35 درجه و 58 دقيقه تا 39 درجه و 46 دقيقه شمالي ( از خط استوا ) و 44 درجه و 3 دقيقه تا 47 درجه و 23 دقيقه از طول شرقي ( نصف النهار گرينويچ ) قرار گرفته است. اين استان كه بخش شمال غربي فلات ايران را تشكيل مي دهد در دوران سوم زمين شناسي پوشيده از آب درياي بزرگي بوده كه تتيس ناميده شده است. در دوران سوم و چهارم زمين شناسي در نتيجه دگرگونيهاي عظيم در پوسته زمين و حركات كوه زايي و فعاليت آتشفشاني شديد، كوههاي بلندي چون آرارات، قفقاز، زاگرس، سبلان، سهند و كوههاي ديگر سر برآوردند و فلا ت آذربايجان شكل نهايي خود را پديدار ساخت.
مركز استان آذربايجان غربي شهرستان اروميه مي باشد و شهرهاي نقده، مهاباد، اشنويه، پيرانشهر،سردشت، بوكان، مياندوآب، تكاب، شاهيندژ، خوي، سلماس، چالدران و ماكو از توابع ان مي باشد.
مردم منطقه اكثريت پيرو دين اسلام و داراي مذهب شيعه و سني بوده كه به زبانهاي تركي، آذري، كردي و اقليتهاي ديني به زبانهاي آشوري و ارمني تكلم مي نمايند.

 جاذبه هاي فرهنگي، تاريخي و طبيعي:

شهرستان اروميه:
درياچه اروميه با جزاير متعدد آن، درياچه مارميشو، پيست اسكي خوشاكو، تفرجگاه دربند اروميه، پارك جنگلي، سه گنبد، مسجد جامع، كليساي نه نه مريم، موزه اروميه.
خوي:
مسجد مطلب خان، مناره شمس تبريزي، دروازه سنگي، پل قطور، تفرجگاه شهر فيرورق، كليساي سورپ، قلعه باستاني بسطام
سلماس:
حجاريهاي خان تختي، كليساي هفتوان، آبگرم ايستي سو
ماكو:
كاخ باغچه جوق، دخمه سنگي شيرين و فرهاد، چشم ثريا، سد ارس، عمارت كلاه فرنگي
چالدران:
قره كليسا، مقبره سيد صدرالدين، دشت چالدران
نقده:
تپه باستاني حسنلو، تفرجگاه سد حسنلو، آبگرم شيخ معروف
مهاباد:
غار آبي سهولان، سد جزيره مهاباد، غار فخريگاه، مسجد جامع
تكاب:
تخت سليمان، كوه زندان، چشمه آبگرم احمد آباد، دژ ساري قوريخان، چمن متحرك
مياندوآب و بوكان:
زرينه رود، سيمينه رود، مسجد جامع بوكان، مسجد طاق مياندوآب، سد بوكان
پيرانشهر و سردشت:
جنگلهاي سرسبز، آبشار شلماش، چشمه گراو، بازارچه مرزي پيرانشهر، رودخانه زاب، تفرجگاه پردانان
 

 مناطق حفاظت شده زيست محيطي:
موقعيت جغرافيايي و طبيعي استان به ويژه وجود ارتفاعات بلند با منابع آبي و پوشش گياهي غني و درياچه طبيعي باعث پيدايش حيات وحش از جمله گوزن زرد قوچ ميش آهو انواع پرندگان و خزندگان آبزي چون كبك كبوتر حواصيل درنا غازپيشاني سفيد فلامينگو پليكان عقاب طلايي غاز خاكستري آنقوت تنچه قرقي جغد قهوه اي در اين استان شده است. يكي از معروف ترين مناطق حفاظت شده زيست محيطي استان پارك ملي درياچه اروميه بوده كه محل استراحت، پي ريزي، تخم گذاري و پرورش جوجه انواع پرندگان بومي ومهاجر آبزي چون فلامينگو، پليكان نوك قاشقي و غيره مي باشد.

درجه اهميت و انواع شكار در شكارگاه هاي استان:
1 پارك ملي درياچه اروميه:
قوچ ميش گوزن زرد ايراني پليكان فلامينگو تنچه و پرندگان بومي
2- منطقه حفاظت شده مراكان:
قوچ ميش پلنگ مار موش سنجاب
3- منطقه حفاظت شده آغ كل:
قوچ ميش كل وبز روباه
4- شكار گاههاي آزاد ماكو:
قوچ ميش كل وبز گراز كبك معمولي كبك جبل
5 شكار گاههاي جنوب استان و مركزي:
قوچ ميش كل وبز خوك خرگوش گرگ روباه فلامينگو پليكان - درنا

 اكو توريسم اروميه:
درياچه اروميه:

بزرگترين درياچه داخل كشور است كه از نظر املاح نمكي در رده دوم جهاني است. اين درياچه 102 جزيره كوچك و بزرگ دارد كه در برخي از سواحل آن مجتمع هاي گردشگري تاسيس شده است.
چشمه ثريا:
چشمه اي بزرگ و ديدني است كه در مرز ايران و تركيه قرار دارد. آب آن بسيار زلال بوده و حتي قابل قايقراني است.
آبشار شلماش:
اين آبشار كه يكي از شاخه هاي رودخانه زاب كوچك است، با دره اي سرسبز و زيبا در كنار جنگل هاي پراكنده سردشت واقع شده است.
تپه حسنلو:
در 12 كيلومتري شهرستان نقده در كنار روستاي حسنلو واقع شده است. جام بزرگ طلايي حسنلو كه مربوط به دوره مانايي هاست از اين تپه كشف شده است. قدمت تپه حسنلو به 6000 سال قبل از ميلاد مي رسد.
غار سهولان:
اين غار در 35 كيلومتري شهرستان مهاباد واقع شده و از چند حوضچه بزرگ تشكيل يافته است. اين حوضچه ها، توسط دالانهاي آبي به هم متصل اند. ارتفاع سقف غار از سطح آب در حوضچه آخر 50 متر و عمق آب در حوضچه وسط، 35 متر است.
 

 منابع طبيعي درماني:
اگر به قصد استفاده از خواص درماني منابع طبيعي سفر مي كنيد:
درياچه اروميه با لجن هاي طبي و طبيعي، چشمه زندان با آب سرشار از املاح معدني، چشمه گراو با طبيعتي زيبا و املاح معدني، چشمه آب معدني هفتابه با خواص كم نظير و آب گرم روتاي باشكند با استخر طبيعي و ديگر ويژگي هايش شما را به آذربايجان غربي دعوت مي كنند.
 

 جاذبه هاي تاريخي و گردشگري :
درياچه مارميشو:
در ميان كوهستانهاي مجاور مرز ايران و تركيه و در حدود 45 كيلومتري غرب شهرستان اروميه، درياچه طبيعي به وسعت تقريبي 5 هكتار وجود دارد كه اين درياچه محل زيست انواع آبزيان از جمله ماهي قزل آلا بوده كه محل بسيار مناسبي براي صيد ماهي و گذران اوقات گردشگران و دوستداران طبيعن مي باشد.
درياچه اروميه:
در فاصله 21 كيلومتري جاده دريا واقع شده كه بزرگترين درياچه كشور محسوب ميشود. آب آن شور وتلخ بوده و در داخل اين درياچه 102 جزيره بزرگ و كوچك وجود دارد. مساحت تقريبي آن 4810 كيلومتر مربع، طول درياچه 130 الي 140 و عرض آن بين 15 الي 40 كيلومتر و عمق متوسط آن 5 الي 6 متر تخمين زده ميشود.
پيست اسكي خوشاكو:
اين مجموعه ورزشي تفريحي در فاصله 35 كيلومتري غرب اروميه و در مسير جاده دربند واقع شده و همه ساله در چهار ماه از فصل پوشيده از برف مي باشد.
تخت سليمان:
مجموعه اي با عظمت است كه بقاياي قصر و قلعه با شكوه آتشكده بزرگ شهرياران ساساني به نام آذرگشسب است. قدمت آن به عهد ساساني باز مي گردد و جزء چهار اثر جهاني كشور است. در كنار اين مجموعه يك استخر نيز وجود دارد.
قره كليسا:
يكي از قديمي ترين كليساهاي جهان مسيحيت است. بر طبق روايت " موسيس خورناتس " يكي از حواريون حضرت مسيح به نام (( طا طا ئوس )) در اين مكان آرميده است. همه ساله در مرداد ماه ارامنه سراسر جهان براي شركت در مراسم خاص مذهبي در اين محل گرد مي آيند. اين كلسيا در 15 كيلومتري چالدران واقع شده است.
عمارت باغچه جوق:
از عمارت ها و موزه هاي بسيار زيبا و ازرشمند به جا مانده از دوره قاجار است ( به دستور اقبال السلطنه ماكويي يكي از سرداران مظفرالدين شاه بنا شده است.) كه در ميان باغي سرسبز در 5 كيلومتري ماكو قرار دارد. كليه تزئينات بنا توسط معماران روسي و اروپايي انجام شده و طراحي آن به صورت قرينه است. لوازم داخل كاخ ساخت كشور هاي اروپايي است و شيشه هاي عمارت به گونه اي جالب و شگفت انگيز از مواد شيميايي خاصيت حشره كشي دارد.
مناره شمس تبريزي:
اين برج تاريخي در شهرستان خوي واقع شده و از شاخ آهو، بز كوهي و قوچ هاي شكار شده توسط شاهان صفوي زينت داده شده است.

حجاري هاي خان تختي:
در 76 كيلومتري جاده اروميه سلماس در روستايي به نام خان تختي واقع شده بر روي قطعه سنگ صاف و بزرگي نقوش حجاري شده اي به همين نام وجود دارد. اين كتيبه حاوي نقش مردي است كه بر اسب راهواري سوار است و نقوش دو سوار ديگر در كنار آن به چشم مي خورد. لباسي كه اين مردان در سر دارند مانند البسه دوره ساساني است.
پل خاتون:
در دو كيلومتري جنوب شرقي شهرستان خوي قرار دارد. اين پل در سال 1200 1170 ه.ق به دستور احمد خان دنبلي ساخته شده و تا زمان احداث جاده آسفالته فعلي و پل جديد قطور متحمل عبور و مروري بود كه بين خوي و سلماس صورت مي گرفت.
پل پنج چشمه:
اين پل در 5 كيلومتري شرق جاده ماكو تبريز واقع شده و بر روي رودخانه پر آب زنگمار احداث شده و تاريخ بناي آن به قرن دهم هجري زمان صفويه مي رسد.
آبشار شلماش:
اين آبشار با دره اي سرسبز و زيبا در كنار جنگلهاي پراكنده و زيبا در نزديكي شهر سردشت واقع شده و يكي از شاخه هاي رودخانه معروف زاب كوچك محسوب ميشود.
غار فخريگاه:
اين غار در 18 كيلومتري مهاباد در دل كوه ايجاد شده كه بناي آن را به فرآتيس پدر دياكو اولين پادشاه ماد نسبت مي دهند. برخي از مورخين عقيده دارند كه غار ياد شده آرامگاه فرآتيس نيز مي باشد.
زرينه رود:
زرينه رود در جنوب درياچه اروميه جريان دارد و از كوههاي چهل چشمه كردستان بين سقز و بانه سرچشمه مي گيرد وپس از عبور از شرق مياندوآب در جلگه وسيع آبرفتي به چند شاخه تقسيم و از گوشه جنوب شرقي به درياچه اروميه مي ريزد. طول آن 300 كيلومتر و حوزه آن بيش از 1100 كيلومتر مربع است.
مدرسه هدايت اروميه:
اين بنا كه امروزه به مدرسه هدايت معروف است روزگاري از خانه هاي اشرافي شهر اروميه به شمار مي رفت كه با توجه به تخريب كتيبه هاي مربوط به بنا، تاريخ دقيق احداث و نام معمار سازنده آن مشخص نيست ولي با توجه به اسناد و مدارك موجود قدمت بنا حدود 120 الي 130 سال برآورد مي شود. بنا در زمان احداث متعلق به خوانين و مقربين شاهان قاجار بوده و اولين مالك آن طبق اشناد و مدارك موجود، خاندان اعزازالدوله بوده است. اين مجموعه در بافت مركزي شهر اروميه و در ضلع غربي مجموعه بازار قديمي قرار دارد.

 غذا و شيريني ها و نوشيدني هاي محلي استان:
مردم استان، علاوه بر ديگر غذاهاي رايج ايراني مانند انواع پلو، خورشت و آش؛ غذاهايي دارند كه خاص آذربايجان است. به عنوان مثال انواع دلمه و كوفته ها را ميتوان بر سر سفره ها ديد. شيريني هاي آذربايجان نيز براي ذائقه هر گردشگري خوشايند است. از بين شيريني هاي خاص آذربايجان ميتوان به قرابيه و بستني خشك اشاره كرد. بستني خشك ( سوت شيريني ) نوعي شيريني است كه در ماكو تهيه ميشود.
مهمترين غذاها و نوشيدني هاي استان عبارتند از:
شربت آلبالو، شربت گلاب، شربت بيدمشك، شربت بادرنجبويه، خاگينه ( قيقاناخ )، قويماغ، حلواي هويج و گردو، شير برنج، گوزلمه، شوربا، قيله شوربا، قاتخلي شوربا، كوفته شوربا، قاتخ آشي، ايران آشي، كلم دلماسي، يارپاخ دلماسي، كدو دلماسي، بيبار دلماسي و....
مردم استان معمولاً غذاهاي گوشتي خود را با ترشي كه به اعتقاد مردم ( برنده سفره ) است مصرف مي كنند. به همين دليل در اواخر تابستان تهيه انواع ترشي ها در بيشتر خانه هاي مردم استان رواج دارد. از معمولترين ترشي ها ميتوان به ترشي مخلوط، ترشي ليته، ترشي هفته بيجار و ساير ترشي ها كه طعم و مزه و رنگ دلچسبي دارند اشاره كرد.

 صنايع دستي:
مهم ترين محصولات صنايع دستي ايران كه هنوز هم اشتهار جهاني دارد، فرش و گليم است. در استان آذربايجان غربي نيز اين صنايع رونق بيشتري دارد. فرش و گليم استان به سبب طرح و رنگ ثابت آن از امتيازات ويژه اي برخوردار است. در كنار اين صنعت بايد از صنايع سفال و سراميك، ريزه كاري و نازك كاري چوب، معرق كاري، بافتنيهاي دستي كه به شكل هاي گوناگون به بازار عرضه مي شوند نام برد.
ريزه كاري و نازك كاري چوب:
به غير از بيدمشك اروميه صنايع چوبي در شهرستان اروميه از اقلام سوغاتي مهم اين شهرستان مي باشد. ساخت فرآورده هاي چوبي كه طي آن وسايل نجاري مانند: اره، رنده، سوهان، مغار وغيره قطعه كوچك آماده شده را به صورت روكش بر روي بدنه چوبي مي چسبانند و تحت فشار قرار مي دهند. از اين طريق انواع قاب عكس، شكلات خوري، جعبه كارد و چنگال، عصا و مجسمه هاي زيبا حتي ميز و صندلي و مبلمان هم توليد و عرضه مي شود.
معرق كاري:
در اين هنر، طرح ها و نقش هاي سنتي را بر زمينه چوبي اجرا و سپس داخل خطوط طرح ها را خالي و فضاي خالي شده را با قطعات آماده چوب پر مي كنند. در مرحله آخر ساخت يك اثر معرق پوليستر، كار آن است كه طي آن سطح تابلو با كيلر يا سيلر پوشش داده و آماده عرضه به بازار مي گردد.
سوغاتي هاي اروميه:
مهم ترين سوغاتي هاي استان عبارتند از:
نقل بيدمشك، عرق بيدمشك، حلواي گردو و هويج و محصولات كشاورزي از قبيل عسل، لبنيات، كشمش، سيب، انگور، عرقيات گياهي، بافتني هاي دستي، صنايع چوبي و ريزه كاري، فرشهاي دستباف.

ارقام متنوع انگور اروميه:
1- انگور بي دانه ( قرمز و سفيد )
اين رقم را كشمشي نيز مي نامند. رقمي است بارشد زياد و بارآوري منظم با شاخه هاي خشبي كلفت و طويل با مقطع دايره اي شكل است. انتهاي شاخه، جوان به شكل باز با كرك هاي خوابيده خيلي كم پشت، فاقد كرك هاي ايستاده و فاقد آنتو سيانين، برگ هاي آن به رنگ سبز به شكل 5 وجهي با 5 لوب و طول آن حدوداً 2/11 سانتي متر مي باشد. دندانه ها در طرفين مستقيم، شكل عمومي سينوس دمبرگ باز و قاعده آن به شكل V‌ ، فاقد كرك هاي خوابيده و ايستاده. در فاصله بين رگبرگ ها و دمبرگها، گل هرمافروديت به تعداد يك يا دو گل آذين در هر شاخه ديده ميشود. خوشه ها نسبتاً بزرگ طويل با دم كوتاه و حبه هاي آن ضخامت پوست متوسط دارند. شكل تخم مرغي باز و كرك به اندازه كوچك. قسمت گوشتي ميوه بي رنگ، فاقد مزه مخصوص و تقريباً ميان رس است. ميزان نسبي قند ميوه حدود 200 گرم در ليتر، اسيد آن حدود 5 گرم در ليتر، الكل حدود 13 گرم در ليتر و مواد خشك ميوه 27 گرم در ليتر.
2- رقم شاهاني ( قرمز و سفيد)
رقمي است با رشد كم و باروري نامنظم و كم، شاخه هاي خشبي نازك و طويل با مقطع دايره اي شكل، انتهاي شاخه جوان باز، بدون كرك هاي خوابيده و ايستاده وفاقد آنتوسيانين است. برگ بالغ سبز، به شكل پنچ وجهي با 5 لوب، كوتاه با اندازه متوسط، شكل عمومي سينوسي دمبرگ باز و قاعده آن به شكل V با كركهاي خوابيده، خيلي كم پشت در فاصله بين رگبرگها و فاقد كرك روي دمبرگ ها. گل هرمافروديت به تعداد 1 يا 2 گل آذين در هر شاخه كه اولين گل آذين در بندهاي 5 وبالاتر تشكيل ميشود. خوشه متوسط، كوتاه با دم كوتاه در هر شاخه 1 يا 2 خوشه وجود دارد. خوشه ها تنك مي باشند.حبه ها نسبتاً ضخيم، به رنگ هاي قرمز تيره و سبز مايل به زرد. دانه به اندازه يك فندق، قسمت گوشتي ميوه بي رنگ و طعم شيرين مايل به گس و ميوه زود رس است. ميزان قند آن 250 گرم در ليتر، اسيد حدود 6 گرم در ليتر و مواد خشك آن 26 گرم است. مصرف تازه خوري دارد ولي اكثراً براي شيره پزي از آن استفاده ميشود.
3- رقم صاحبي:
اين انگور در دو نوع قرمز و سفيد موجود بوده و بيشتر مصرف تازه خوري دارد. رقمي است قوي با رشد زياد و بارآوري منظم. شاخه هاي خشبي كلفت و طويل با مقطع دايره اي شكل، ميوه اين رقم بعد از رسيدن اگر روي بوته بماند چروكيده ميشود. انتهاي شاخه بسته و كرك هاي خوابيده با آنتوسيانين ضعيف به صورت نواري.
برگهاي بالغ به رنگ سبز تيره، به شكل 5 وجهي با 5 لوب كوتاه و اندازه متوسط، دندانه ها در طرفين مستقيم، شكل عمومي سينوس دمبرگ باز و كم عرض و سينوس هاي فوقاني برگ كمي روي هم و به شكل V ، با كرك هاي ايستاده كم پشت و خوابيده خيلي كم پشت. در فاصله بين رگبرگها و روي دمبرگها بدون كرك است. شكل خوشه مخروط تقريباً كامل بوده و حبه ها بيضي متورم درشت و هسته دار مي باشد. ميزان قند ميوه حدود 132 گرم در ليتر و درجه الكل آن 8 گرم در ليتر است. ميوه اين رقم متوسط رس است.
4- رقم حسيني:
اين نوع انگور در نقاط مختلف نامهاي گوناگون دارد كه بعنوان نمونه مي توان از گلين بارماقي و خاتون بارماقي نام برد. بيشتر مصرف تازه خوري دارد. جوانه انتهايي شاخه جوان بسته و كرك دار بوده اما برگهاي آن فاقد كرك است. دمبرگها بدون كرك و قرمز رنگ است.بوته اين رقم جزء ارقام كند رشد مي باشد. گلهاي آن كامل بوده و دم خوشه آن بلند و سبز رنگ و شكل مخروط باريك و شل است.
حبه هاي دانه دار و سفيد رنگ و استوانه اي دارد. ميزان قند اين ميوه 133 گرم در ليتر، اسيد آن 7/2 گرم در ليتر و درصد الكل ميوه حدود 8/7 گرم در ليتر است. ميوه آن ميان رس است.
5- رقم خليلي:
اين رقم به دو رنگ سفيد( سبز كم رنگ ) و قرمز وجود دارد. رقمي است نسبتاً قوي الرشد و باروري منظم و متوسط. شاخه هاي خشبي نسبتاً نازك با مقطع بيضي شكل. انتهاي شاخه هاي جوان باز با كرك هاي خوابيده كم پشت و آنتوسيانين ضعيف به صورت خطوط طولي راه راه و نواري. برگهاي بالغ آن به رنگ سبز با شكل 5 وجهي و 5 لوب و دمبرگ ها حاوي كرك مي باشد. شكل هرمافروديت به تعداد 1 الي 2 گل آذين در روي هر شاخه، خوشه ها كوچك با دم كوتاه و نسبتاً متراكم است. پوست حبه ها نازك و متوسط، قسمت گوشتي ميوه بيرنگ و آبدار و فاقد مزه مخصوص مي باشد. اين رقم جزء ارقام زودرس مي باشد. اين رقم در اروميه زودرس ترين است.
6- لعل بي دانه:
اين رقم يكي از بهترين انگورهاي تازه خوري و مجلسي است.گياهي است نسبتاً قوي الرشد، انتهاي شاخه هاي جوان بسته و كرك دار بوده و فاقد آنتوسيانين است. دمبرگ ها فاقد كرك بوده و قرمز رنگ هستند. برگ هاي بالغ به رنگ سبز روشن با 5 لوب و كوتاه مي باشد.گلهاي اين رقم كامل بوده و دم خوشه آن بلند است و رنگ دم خوشه سبز متمايل به قهوه اي مي باشد.خوشه هاي اين رقم متراكم و مخروطي مي باشند. با وجود پوست نازك اين رقم آن را براي آونگ و مصرف زمستانه نگهداري مي كنند. حبه ها كروي، بسيار درشت، آبدار مي باشند. ميزان قند اين رقم حدود 160 گرم در ليتر، اسيد آن حدود 6/2 گرم در ليتر، الكل ميوه حدود 5/6 گرم در ليتر مي باشد. اين رقم جزء ارقام ميان رس مي باشد.
7- ريش بابا:
اين رقم به دو رنگ قرمز و سبز ديده ميشود. در اصفهان و حوالي اصفهان به آن مهره مي گويند. بيشتر مصرف تازه خوري و مجلسي داشته و به دليل ضخامت پوست براي نگهداري زمستانه به صورت آونگ، يكي از ارقام خوب به شمار ميآيد. انتهاي جوانه آن بسته و كرك دار بوده اما برگ ها و دمبرگ ها فاقد كرك مي باشند.
دمبرگ اين رقم قرمز رنگ است. طول شاخه ها بلند و قرمز رنگ است. دم خوشه ها كوتاه و گلهاي آن كامل مي باشند. شكل خوشه مخروط كوتاه و متراكم است. حبه ها بيضي شكل و كشيده، خوشه شل و باز، در موقع رسيدن لكه هاي قهوه اي رنگ روي آن ديده ميشود. حبه ها دانه دار، ديررس با ميزان قند 153 گرم در ليتر و اسيد 5/4 گرم در ليتر است.
8- دست ارچين:
رقمي است متوسط و نسبتاً متوسط الرشد و نسبتاً قوي با بارآوري منظم و زياد. بيشتر براي تهيه كشمش سايه خشك محلي براي مصرف زمستان روستائيان مي باشد و مصرف تازه خوري آن كم است. انتهاي شاخه جوان باز با كرك هاي خوابيده خيلي كم پشت. برگ هاي بالغ به رنگ سبز با 5 لوب كوتاه و اندازه متوسط. در دمبرگ و فاصله بين رگبرگ ها كرك وجود دارد. گل هرمافروديت بوده و در هر شاخه دو گل آذين ديده ميشود. خوشه بزرگ با دم كوتاه، حبه ها پوست نسبتاً نازك به رنگ سبز مايل به زرد، بيضي شكل بزرگ و فاقد مزه خاص مي باشد. اين رقم جزء ارقام ديررس مي باشد. كشمش اين رقم به نام گرميان شهرت دارد به همين دليل در مراغه اين رقم را گرميان مي نامند.
9- تبرزه:
رقمي است با رشد زياد و باروري منظم و نسبتاً زياد. مصرف اصلي آن تازه خوري است. كشمش اين رقم بسيار مرغوب و نسبتاً كمياب است.
انتهاي شاخه جوان به شكل باز با كرك هاي خوابيده و بدون آنتوسيانين است. گل هرمافروديت و دو گل آذين در هر شاخه. خوشه ها نسبتاً بزرگ با دم كوتاه. پوست حبه ها نازك به شكل تخم مرغي باز. خيلي شيرين با ميزان قند بالا و جزء ارقام ديررس است.
10- قزل اوزوم:
رقمي است قوي الرشد و بيشتر به صورت آونگ نگهداري ميشود. اين انگور يكي از بهترين انگورهاي مجلسي مي باشد. پوست حبه كلفت است. انتهاي شاخه جوان بسته و كرك دار بوده اما برگ ها و دمبرگ فاقد كرك است. رنگ دمبرگ قرمز روشن است. خوشه ها شل و افتاده بوده و دم خوشه بلند است.حبه ها استوانه اي شكل، درشت و دانه دار است.ميزان قند ميوه اين رقم 147 گرم در ليتر و ميزان اسيد آن 4/4 گرم در ليتر و ميزان الكل آن 8 گرم در ليتر است. اين رقم جزء ارقام ديررس است و تا اواخر آذرماه روي شاخه باقي مي ماند.
11- اردوباد:
رقمي است نسبتاً ضعيف الرشد با رشد ساليانه كم و بار آوري نا منظم. با شاخه هاي چوبي نازك و كوتاه و مقطع دايره اي شكل. مصرف تازه خوري و كشمش دارد ولي بيشتر مصرف شيره پزي دارد.انتهاي شاخه هاي جوان باز و بدون آنتوسيانين است. گل هرمافروديت و دو گل آذين روي هر خوشه دارد. خوشه كوچك با دم كوتاه، حبه ها پوست نسبتاً ضخيم دارند. به رنگ سبز مايل به زرد با خال قهوه اي رنگ به شكل بيضي كوتاه، تا حدودي تخم مرغي، قسمت گوشتي بيرنگ، بدون مزه خاص و اين رقم ديررس است.
12- داش قره:
رقمي است قوي الرشد با رشد زياد و بار آوري منظم و زياد. شاخه هاي خشبي طويل با مقطع دايره اي شكل. انتهاي شاخه هاي جوان باز با كرك هاي خوابيده، آنتوسيانين زياد و به صورت سرتاسري.
گل هرمافروديت خوشه ها كوچك با دم كوتاه. حبه ها پوست ضخيم به رنگ سياه متمايل به بنفش. حبه به اندازه يك فندق داراي طعم گس و اين رقم تقريباً ميان رس است.
13- رشه:
اين رقم بيشتر در نواحي سردشت پراكنده بوده و به نام هاي خوشنام و تري اسپيكر معروف است. اين انگور بيشتر مصرف تازه خوري دارد. جوانه انتهايي آن باز، بدون كرك و به رنگ بنفش روشن و داراي آنتوسيانين زياد است. برگها و دمبرگها فاقد كرك بوده و رنگ دمبرگها بنفش است.شاخه متوسط بدون كرك، داراي رنگ سبز با رگه هاي بنفش. شكل خوشه مخروطي كوتاه بسيار پر حجم و بزرگ است و تراكم آن كاملاً زياد مي باشد.دم خوشه كوتاه، نيمه خشبي و قهوه اي رنگ است. حبه ها كروي و دانه دار بوده و گوشت آن نيز قرمز است. اما آب آن زرد رنگ است. ميزان قند حدود 185 گرم در ليتر، اسيد 7/3 گرم در ليتر مي باشد. اين رقم نسبتاً زودرس است.
از ساير ارقام كشت شده در آذربايجان غربي ميتوان به نمونه هاي زير اشاره كرد:
چفته، رازقي، ري چين، ساچاخ، كلاتي، گندمه، ملمي، جغ جغا، گچي امجگي، قره شيره، فخر ياقوت، ملكي، موسكات، عسگري.
رقم موسكات چون اولين بار از كلكسيون انگور اروميه به ساير جاهاي كشور منتقل شده موسوم به اين شهر است ولي در واقع يك رقم اروپايي است.

 

 

 

 

 

گروه علمي فدک

کليه مطالب ارسالي با نام اشخاص و ذکر منبع در اين سايت درج مي شود

راهنما  |  آمار سايت  |  درباره ما  |  تماس با ما  |  نظر خواهي  | آرشيو  |  عضويت در سايت