فرهنگ و تاريخ | سرگرمي | نيازمنديها | مذهبي | اقتصادي | خانواده و اجتماع | هنر | اخبار | ورزش | کامپيوتر | گردشگري | صنعت و دانشگاه | صفحه اصلي

صفحه اول بخش ورزش
المپيک و پارا المپيک
جام جهاني فوتبال
ليگ برتر فوتبال ايران
مکانهاي ورزشي
فدراسيونهاي ورزشي
گالري عکس
 
 

عنوان: فوتبال باشگاهي ايران از جام تخت جمشيد تا ليگ برتر

نويسنده: صادق محمودي

منبع اطلاعاتي: www.mardomsalari.com    

عکس
 

 

گالري تصاوير

 

مطالب مرتبط 1

   
 
 

ورزش به خصوص فوتبال در سال هاي پيش از 1334 در قالب مسابقاتي متمرکز با حضور قهرمانان رشته هاي مختلف در کشور برگزار مي شد. در آن زمان فوتبال ايران با ساختاري به نام ليگ يا مسابقات باشگاهي غريبه بود و فوتبال تنها در قالب مسابقات استاني يا رقابت بين قهرمانان استان ها در سراسر کشور انجام مي شد.
شايد يکي از قديمي ترين مسابقاتي که در تاريخ فوتبال ايران به ثبت رسيده است، ديدارهاي متمرکزي بود که در سال 1339 شمسي برگزار و با قهرماني تيم شاهين آبادان به پايان رسيد.
اين رقابت ها در 6 گروه برگزار شد و تيم هاي برتر هر گروه به ديدار پاياني راه يافتند اما چون اکثريت تيم هاي حاضر در اين مسابقات منتخب استان ها بودند، نمي توان نام آن را رقابت هاي باشگاهي يا ليگ نهاد. دو سال بعد تيم دارايي فاتح چنين تورنمنتي شد و در سال هاي 1346 و 1347 پاس در اين مسابقات به مقام نخست دست يافت.
در مجموع اما آمارنويسان فوتبال ايران، سال 1349 را آغاز فوتبال باشگاهي ايران مي دانند، مسابقاتي که در زمان رياست مصطفي مکري براي اولين بار جنبه رقابت هاي باشگاهي به خود گرفت زيرا تمام تيم هاي حاضر در آن باشگاهي بودند.
تيم استقلال يا همان تاج پيشين قهرمان آن دوره نام گرفت ولي يک سال بعد پرسپوليس موفق به فتح آن جام شد تا قهرمانان اين مسابقات تيم هاي سرخابي تهران باشند.

   آغاز جام تخت جمشيد:
در اوايل دهه پنجاه هجري شمسي فوتبال در ايران جنبه عمومي پيدا کرده و چندين مسابقه مختلف در استان هاي بزرگ کشور برگزار شد.
در سال 1352 شمسي(1373 ميلادي) و در زمان رياست آتاباي بر فدراسيون فوتبال تصميم بر آن شد تا مسابقات فوتبال باشگاهي در ايران همانند ليگ هاي معتبر اروپايي برگزار شود. از اين رو پس از انجام برنامه ريزي اين رقابت ها، نام جام تخت جمشيد بر آن نهاده شد تا سمبل و معرفي براي تاريخ ايران باستان باشد.
اولين دوره مسابقات جام تخت جمشيد با حضور دوازده تيم آغاز شد، مسابقاتي که اتفاقات زيادي در آن رخ داد و مهمترين آن پيروزي تاريخي 6 بر صفر پرسپوليس برابر تاج (استقلا ل فعلي) بود. در نهايت و بعد از انجام بازي هاي رفت و برگشت بين تيم هاي حاضر در اين مسابقات، پرسپوليس که بر خلا ف اکثر تيم هاي حاضر در آن جام از طريق بخش خصوصي اداره مي شد، عنوان قهرماني را در اولين دوره اين رقابت ها از آن خود کرد. تاج (استقلا ل فعلي) نايب قهرمان شد و پاس به مقام سوم دست يافت.
در سال 1353 تاج (استقلال فعلي) توانست عنوان قهرماني را به دست آورد اما در سال 1354 بار ديگر پرسپوليس فاتح اين رقابت ها نام گرفت. در سال هاي 1355 و 1356 اين تيم پاس بود که موفق شد دو جام قهرماني متوالي را بر بالاي سر ببرد.
ششمين دوره اين مسابقات با پيروزي انقلاب اسلامي ناتمام ماند تا فوتبال باشگاهي ايران مدت ها به صورت غيررسمي برگزار شود.

   فوتبال ايران از جام قدس تا جام آزادگان:
وقوع انقلاب اسلامي در ايران و همچنين جنگ تحميلي با عراق باعث شد ليگ فوتبال ايران با يک دهه وقفه مواجه شود. در اين سال ها مسابقات فوتبال در داخل کشور با حضور تيم هايي با نام استان ها يا مسابقات باشگاهي با تعداد محدود در داخل استان ها برگزار مي شد.
البته در سال 1364 مسابقاتي با عنوان جام قدس برگزار شد که تيم تهران الف موفق شد بالاتر از تيم هاي تهران ب و مازندران قرار گرفته و عنوان قهرماني را به دست آورد.
در سال 1367 بازي هايي با عنوان جام هفدهم شهريور با حضور 17 تيم تهراني در اين شهر برگزار شد و در نهايت پرسپوليس با کسب 40 امتياز از 16 بازي بالاتر از تيم هاي دارايي، اکباتان و استقلال قرارگرفت و عنوان قهرماني را از آن خود کرد.
در سال 1368 اين مسابقات بار ديگر با عنوان جام قدس پيگيري شد و اين بار تيم فوتبال استقلال موفق شد به مقام قهرماني دست يابد. در پايان اين رقابت ها و در دوره رياست ناصر نوآموز بر فدراسيون فوتبال، طرح برگزاري مسابقاتي با عنوان جام آزادگان با حضور تيم هايي از سراسر ايران تصويب شد.
پاس فاتح اولين دوره اين مسابقات که در سال 1369 برگزار شد نام گرفت. اين تيم در سال بعد هم موفق به کسب عنوان قهرماني در اين جام شد و در همين زمان نيز جام قهرماني باشگاه هاي آسيا را با شکست نماينده عربستان در ديدار فينال به ايران آورد.
پس از دو قهرماني متوالي پاس نوبت به نارنجي پوشان تهراني (سايپا) رسيد تا در سال هاي 1371 و 1372 دوبار پياپي فاتح اين جام شدند. پرسپوليس در سال هاي 1373 و 1374 جام قهرماني را از آن خود کرد تا بار ديگر سرخپوشان پايتخت در فوتبال ايران قدرت نمايي کنند. در سال 1375 استقلال فاتح اين رقابت ها نام گرفت و جواز حضور در مسابقات قهرماني باشگاه هاي آسيا را هم به دست آورد اما در ديدار فينال آن مسابقات با نتيجه 2 بر يک مغلوب جوبيلو ايواتاي ژاپن شد.
پرسپوليسي ها در سال 1376 با اختلاف 12 امتيازي از استقلال سومين قهرماني خود را در جام آزادگان جشن گرفتند، آنها فصل بعد هم با 54 امتياز و اختلاف 7 امتياز با استقلال براي چهارمين بار فاتح اين مسابقات شدند.
در سال 1378 که آخرين دوره مسابقات جام آزادگان برگزار شد، استقلالي ها با 50 امتياز و بالاتر از پرسپوليس 46 امتيازي به مقام نخست دست يافتند تا آخرين جام اين مسابقات به کلکسيون افتخارات اين باشگاه اضافه شود.

   هفت دوره ليگ برتر هفت قهرمان:
در چهارمين سال رياست صفايي فراهاني بر فدراسيون فوتبال برتر، هيات رئيسه سازمان ليگ برتر تصميم به برگزاري ليگ حرفه اي در مسابقات باشگاهي ايران گرفت که در نهايت نام ليگ برتر روي آن نهاده شد. برنامه هاي اين ليگ با هدف پيشرفت فوتبال باشگاهي در ايران تدوين و تصويب شد اما تعدادي از آئين نامه هاي در نظر گرفته شده براي برگزاري اين ليگ پس از گذشت هفت سال همچنان جنبه اجرايي به خود نگرفته است.
در اين مدت نحوه سقوط و صعود تيم ها به اين مسابقات بارها تغيير کرده است تا تنها نام اين رقابت ها ليگ حرفه اي باشد ولي در اجرا در حد ليگ هاي آماتور است.
در سال 1379 آخرين دوره جام آزادگان با قهرماني استقلا ل به پايان رسيد تا در اولين سال از دهه 80 شاهد برگزاري ليگ حرفه اي در ايران باشيم.
براساس تصويب مسوولا ن اجرايي اين رقابت ها اولين دوره ليگ برتر با حضور 14 تيم آغاز مي شد، 12 تيم آخرين دوره جام آزادگان بدون سقوط دو تيم آخر به دسته پايين تر، به اضافه دو تيم ملوان و ابومسلم که از زير گروه صعود کرده بودند، تيم هاي حاضر در اين مسابقات را تشکيل مي دادند.
اولين دوره مسابقات ليگ برتر از روز يازدهم آبان ماه سال 1380 (4 نوامبر سال 2001) آغاز شد و در روز هفتم خرداد ماه سال 1381 (28 مي سال 2002) باقهرماني عجيب و غريب پرسپوليس به پايان رسيد.
در آن مسابقات در حالي که استقلا ل تا هفته ما قبل پاياني با دو امتياز از پرسپوليس پيش بود در هفته آخر با يک گل مغلوب ميزبان خود ملوان شد تا پرسپوليس به لطف پيروزي 1 بر صفر در خانه برابر فجر سپاسي با 49 امتياز قهرمان اولين دوره اين پيکارها ناميده شود.
سپاهان اصفهان شگفتي ساز دومين دوره ليگ برتر بود و توانست با هدايت مربي جوان خود فرهاد کاظمي با اختلا ف 7 امتياز نسبت به تيم دوم جدول رده بندي، دومين جام قهرماني ليگ برتر را به خانه ببرد.
جام قهرماني سومين دوره اين مسابقات به سبز پوشان تهراني رسيد. شاگردان مجيد جلا لي در رقابتي ميلي متري با استقلا ل موفق شدند با 35 امتياز قهرمان جام سوم شوند تا بار ديگر استقلا لي ها به خاطر 2 امتياز جام قهرماني را از دست بدهند.
جام چهارم که با اضافه شدن دو تيم به تيم هاي پيشين با حضور 16 تيم برگزار شد، به يک تيم ديگر شهرستاني رسيد تا فوتبال ايران به صورت رسمي از حالت دو قطبي خارج شود. فولا د خوزستان با هدايت نناد نيکوليچ که وارث 5 سال جوانگرايي بگوويچ وعملکرد مرداني چون مبعلي، کعبي، ميرزاپور و... بود موفق شد با 64 امتياز جام قهرماني را به اهواز ببرد.
استقلا لي ها که در 5 دوره ليگ برتر موفق به فتح جام اين مسابقات نشده بودند، با عزمي جزم در ليگ پنجم شرکت کردند اما اين بار هم براي فتح جام رقابتي سخت با سبزپوشان پايتخت داشتند. البته اين بار آبي پوشان موفق شدند با اختلا ف يک امتياز نسبت به پاس با 59 امتياز قهرماني ليگ برتر را هم به کارنامه افتخارات گذشته خود اضافه نمايند.
ششمين دوره ليگ برتر، آوردگاه نبرد چهارتيم سايپا، استقلا ل، پرسپوليس و استقلا ل اهواز براي فتح جام ششم بود. اين چهار تيم تا روز پاياني ليگ براي قهرماني رقابتي پاياپاي داشتند ولي در نهايت اين نارنجي پوشان پايتخت بودند که در سايه هدايت مربي جوان و پرافتخار خود علي دايي جام قهرماني را بالا ي سر بردند.
البته اگر اشتباه کمک داور در هفته بيست و نهم (ما قبل پاياني) رخ نمي داد استقلا ل اهواز در هفته آخر شانس بيشتري نسبت به سه تيم ديگر براي قهرماني داشت اما در نهايت جام در کرج باقي ماند.

در هفتمين دوره ليگ برتر ايران تيم پرسپوليس در آخرين ديدار ليگ برتر و در آخرين دقيق بازي ( دقيق 96) توانست با شکست 2 بر 1 تيم سپاهان جام قهرماني را بالاي سر ببرد.

  24 آقاي گل در 25 دوره:
فوتبال باشگاهي در ايران تاکنون 26 دوره مختلف در چارچوب مسابقات جام تخت جمشيد، جام قدس، جام آزادگان و ليگ برتر را پشت سرگذاشته است.
در اين 26 دوره به غير از سال 1357 که ششمين دوره ليگ تخت جمشيد ناتمام ماند، فوتبال ايران 24 آقاي گل داشته است که در مجموع 260 گل توسط آنها وارد دروازه حريفان شده است. 
غلا مرضا عنايتي با 21 گل زده در پنجمين دوره ليگ برتر بيشترين آمار گل زده را در يک فصل به خود اختصاص داده و حسين کلا ني در سال 1350 با 7 گل زده کمترين گل زده را در اين چارچوب داشته است.
در اين مدت غلا محسين مظلومي با پيراهن تاج (استقلا ل فعلي) و غلا مرضا عنايتي با پيراهن تيم هاي ابومسلم و استقلا ل توانسته اند در سه دوره عنوان آقاي گلي مسابقات ليگ ايران را از آن خود کنند. در زير اسامي، تعداد گل، زمان کسب عنوان آقاي گل توسط مردان کفش طلا يي فوتبال ايران به شرح زير است:
1350: حسين کلا ني از پرسپوليس با 7 گل زده
1351: حسين کلا ني و صفر ايرانپاک هر دو از پرسپوليس با 11 گل زده
1352: غلا محسين مظلومي از تاج (استقلا ل فعلي) با 15 گل زده
1353: غلا محسين مظلومي از تاج (استقلا ل فعلي) و عزيز اسپندار از ملوان انزلي با 10 گل زده
1354: نادر نورايي از هما با 18 گل زده
1355: غلا محسين مظلومي از تاج (استقلا ل فعلي) با 19 گل زده
1356: عزيز اسپندار از ملوان انزلي با 16 گل زده
1357: حسين فرکي از پاس با 7 گل زده (اين مسابقات به علت وقوع انقلا ب اسلا مي ناتمام ماند)
1368: محمد احمدزاده از ملوان با 16 گل زده
1370: فرشاد پيوس از پرسپوليس با 11 گل زده
1371: جمشيد شاه محمدي از کشاورز با 11 گل زده
1372: عباس سيمکاني از ذوب آهن با 17 گل زده
1373: فرشاد پيوس از پرسپوليس با 20 گل زده
5-1374: محمد مومني از پلي اکريل اصفهان با 19 گل زده
6-1375: علي اصغر مديرروستا از بهمن با 18 گل زده
7-1376: حسين خطيبي از شهرداري تبريز با 15 گل زده
8-1377: عبدالجليل گل چشمه از ابومسلم و کورش برمک از تراکتورسازي با 11 گل زده
9-1378: مهند المهدي از صنعت نفت آبادان با 15 گل زده
80-1379: رضا صاحبي از ذوب آهن اصفهان با 14 گل زده
1-1380: غلا مرضا عنايتي از ابومسلم با 17 گل زده
2-1381: ادموند بزيک از سپاهان با 12 گل زده
3-1382: علي دايي از پرسپوليس با 16 گل زده
4-1383: غلا مرضا عنايتي از استقلا ل با 20 گل زده
5-1384: غلا مرضا عنايتي از استقلا ل با 21 گل زده
6-1385: عرفان اولروم از ابومسلم و مهدي رجب زاده از ذوب آهن با 17 گل زده

7-1386: خليلي از پرسپوليس و اصغري از راه آهن با 18 گل زده

  اولين ليگ 18 تيمي:
هفتمين دوره ليگ برتر فوتبال با اضافه شدن دو تيم ديگر با 18 تيم و بدون رئيس فدراسيون آغاز شده است.

 

 

 

 

 

گروه علمي فدک

کليه مطالب ارسالي با نام اشخاص و ذکر منبع در اين سايت درج مي شود

راهنما  |  آمار سايت  |  درباره ما  |  تماس با ما  |  نظر خواهي  | آرشيو  |  عضويت در سايت