فرهنگ و تاريخ | سرگرمي | نيازمنديها | مذهبي | اقتصادي | خانواده و اجتماع | هنر | اخبار | ورزش | کامپيوتر | گردشگري | صنعت و دانشگاه | صفحه اصلي

صفحه اول بخش مذهبي
حضرت فاطمه زهرا (ع)
آشنايي با امامت و نبوت
قرائت و ترتيل قرآن،ادعيه
احکام فقهي اديان الهي
احاديث پيامبر و ائمه اطهار

آشنايي با اديان و مذاهب

رده بندي سايتهاي مذهبي
گالري عکسهاي مذهبي
 
 

عنوان: خطبه پيامبر در غدير خم

نويسنده:                                        ايميل:

منبع اطلاعاتي: ghadirekhom.com            تاريخ نگارش: 23/12/1388

عکس
 

 

گالري تصاوير

 

- - - -

   
 
 

ستايش خداوندي را که در يگانگي، والا و در بي همتايي، نزديک و در اقتدار شکوهمند، و در ارکان خود بسي بزرگ است. دانشش بر همه چيز احاطه دارد و حال آنکه او در مقام خوش است و آفريدگان، همگي مقهور قدرت اويند. بزرگي که پيوسته بوده و ستوده اي که هميشه خواهد بود. پديد آورنده آسمانهاي بلند و گستراننده گستره شده ها و فرمانرواي مطلق زمينها و آسمانهاست و بي اندازه پاک و بينهايت پاکيزه است. پروردگار فرشتگان و روح القدس و نسبت به هر آنچه آفريده، فزونبخش است و چه ساخته و پرداخته، غرقه عطا و فضل اويند. هر ديده اي را مي بيند، و هيچ ديده اي را توان ديدار او نيست.  بزرگوار و بردبار و بخشنده ايست که رحمتش همه چيز را فرا گرفته و منعمي است که بر همه مخلوقات منت دارد.
در اجراي کيفر مجرمان شتاب نمي کند و به عذابي که در خور آنند تعجيل نمي نمايد. به اسرار نهان و به سويداء سينه ها آگاه است و هيچ رازي از او پوشيده نيست و هيچ امر پنهاني او را به اشتباه نمي افکند. بر همه اشياء، محيط و بر همه چيز، چيره و بر هر نيرويي غالب و بر هر کاري تواناست. نيست مانندي برايش و حال آن که او پديد آورنده همه موجودات است از نيستي. جاوداني که به عدل، پايدار است و خدايي جز او نيست. سرافراز و حکيم و والاتر از آنکه به ديده ها مشهود گردد و ليکن او هر ديده اي را در مي يابد و بر هر چيز دقيق و آگاه است.
به ديده هيچ بيننده در نيامده تا وصفش ممکن شود و احدي را از چگونگي پيدا و پنهانش آگاهي نيست مگر به همان مقدار که خود (عزّوجلّ) از خويشتن خبر داده است. و گواهي مي دهم: او خدايي است که هستي، آکنده قداست اوست و آغازِ بي آغاز و انجام بي فرجام (همه هستي) به نور او احاطه شده است. فرمانش بي مشورت مستشاري جاري و نافذ است و قضا و تقديرش بي مدد همکاري، بر کائنات حکومت دارد و در تدبير امر خلقش، هيچ نقص و بي نظمي نيست.
موجودات را بي آنکه نمونه اي از پيش داشته باشد، ابتکار و خلقت فرمود و بدون کمک هيچ ياوري آنها را بيافريد و در اين هنگامه نه او را رنجي و نه نيازي به چاره سازي بود. به ايجاد خلق اراده نموده پس خلق، خلعت هستي يافتند و (به نور وجودش) آشکار شدند. پس اوست خدايي که معبودي جز او نيست، آن (خدايي) که به صنع خود، اتقان و استواري داد و در مصنوع خود، حسن و زيبايي نهاد. دادگريست که هرگز ستم نکند و بزرگواريست که کليه امور به او باز مي گردد. و گواهي مي دهم اوست که هستي در برابر قدرتش فروتن و در مقابل هيبتش سر افکنده و تسليم است. اوست سلطان سلاطين و مالک همه ملکها و گرداننده افلاک و فرمانرواي مهر و ماه که هر يک تا زماني مقدّر در کار گردشند. اوست که چادر شب بر رخسار روز کشد و شب را در نور روز فراگير کند که هر يک شتابان در جستجوي يکديگرند. اوست شکننده ستمکاران و زورگويان و نابود کننده شياطين پست و پليد.

نه او را ضدّي است و نه شريکي. يکتاي بي نياز است. نه کسي زاده اوست و نه او زاده کسي و نه احدي همتا و مانند وي است معبودي يکتا و پروردگاري ارجمند است هر چه خواهد کند و اراده اش بر جهان فرمانرواست. او بر هر چيز و به شمار همه چيز آگاه است. مرگ و زندگي، نيازمندي و بي نيازي به اراده او و خنده و گريه و منع و عطا به خواست اوست.
ملک و سلطنت، از آن او و ثنا و ستايش، ويژه او و خير و نيکي به خواست اوست و اوست که بر هر کاري تواناست. شب را در روز، و روز را در شب فرو مي برد و خدايي جز او نيست. خدايي بس ارجمند و بسي بخشاينده. به خواهش بندگان، پاسخ مي دهد و صاحب بخشش و عطاي بزرگ است. به شمار نَفَس جانداران آگاه و پروردگار پري و آدمي است. کاري بر او دشوار نيست و ناله فرياد خواهان او را به کاري وادار و ناگزير نمي سازد به ستوه نياورد او را اصرار اصرار کنندگان. نگهبان نيکان و توفيق بخش رستگان و سَروَر جهانيان است و آفريدگان را سزد که به هر حال، در خوشي و سختي و در شدت و راحت سپاس او گويند و ستايش او کنند.
و اينک من، در هر دشواري و راحت و در هر سختي و سستي ستايشگر اويم و به او و فرشتگان و فرستادگان و کتب آسمانيش، ايمان دارم. فرمانش را به جان شنوده و فرمان بردارم و در هر کار که او را خشنود و راضي سازد، شتابنده ام. به قضا و حکمش سر تسليم دارم و به اطاعت فرمانهايش مشتاق و از عقوبت و مجازاتش سخت در هراسم که اوست خداوندي که از حيله اش، ايمن نتوان نشست با آنکه از ستمش جاي هيچ بيم و نگراني نيست. اعتراف مي کنم که بنده اويم و گواهي مي دهم که او پرورنده و پروردگار من است و آنچه را که به من وحي فرموده، به مردم ابلاغ خواهم کرد. مبادا که به سبب مسامحه در انجام وظيفه تبليغ، کوبه عذاب حق بر من فرود ايد، عذابي که هيچ قدرتي را توانايي دفع آن نباشد که چه بزرگ است نيرنگ او.

◄   فرمان الهي  در انتخاب حضرت علي به عنوان جانشين پيامبر:
نيست معبودي جز او که دستورم داده و اعلام کرده که: << اگر در ابلاغ آنچه اينک بر تو فرو فرستاده ام کوتاهي کني، در حقيقت ، به هيچ يک از وظايف رسالت و ابلاغ من عمل نکرده اي >> و هم او تبارک و تعالي حفظ و نگهداري مرا در برابر مخالفان تعهد و تضمين کرده و او مرا کفايت کننده اي بزرگوار است. و اينک اين است آن پيام که بر من نازل فرموده: بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحيم، يا ايها الرَّسولُ بَلِّغ ما أنزلَ إلَيکَ مِن ربک (في عَلي) و إِن لَم تَفعَل فَما بَلَّغتَ رِسالَتَک وَاللهُ يعصِمُکَ مِنَ النّاسِ . اي مردم! من در ابلاغ آنچه که بر حق بر من فرو فرستاده است، کوتاهي نکرده ام و هم اکنون سبب نزول آن ايه را برايتان باز خواهم گفت: فرشته وحي خدا جبرئيل u - سه بار بر من فرود آمده و از سوي حق تعالي، پروردگارم، فرمان داد تا در اين مکان به پا خيزم و سپيد و سياه مردم را رسماً آگاهي دهم، که علي بن ابي طالب، برادر و وصي و جانشين من و امام پس از من است که نسبتش به من، همان نسبت است که هارون به موسي داشت، با اين تفاوت که رسالت به من خاتمه يافته است و بعد از خداوند و رسولش، علي، ولي و صاحب اختيار شماست و پيش از اين هم خداوند در اين مورد ايه اي ديگر از قرآن را نازل فرموده:

 

(( إنَّما وَليکُمُ اللهُ وَ رَسولُهُ وَالَّذينَ امَنُوا الَّذينَ يقيمُونَ الصَّلوةَ وَ يؤتُونَ الزَّکوةَ وَ هُم راکِعونَ))



علي بن ابي طالب، همان کسي است که نماز به پاي داشت و در حال رکوع، به نيازمند، صدقه داده است و او در هر حالي رضاي خدا را مي جويد.

از جبرئيل خواستم که از خداوند متعال معافيت مرا از تبليغ اين مأموريت تقاضا کند؛ اي مردم چون مي دانستم که در ميان مردم پرهيزگاران، اندک و منافقان، بسيارند و از مفسده جويي گنه آلودگان و نيرنگ بازي آنان که دين اسلام را به تمسخر و استهزاء گرفته اند، آگاهي داشتم؛ همان ها که خداوند، در قرآن کريم، وصفشان کرده است:
 

/ يقُولُونَ بِألسِنَتِهِم ما لَيسَ في قُلُوبِهِم وَ يحسَبُونَهُ هَيناً وَ هُوَ عِندَ اللهِ عَظيمً

 

هنوز آن آزارها که اين گروه بارها بر من روا داشتند، از خاطر نبرده ام، تا آنجا که به دليل ملازمت و مصاحبت فراوان علي با من و توجهي که به او داشتم، به عيب جويي من برخاستند و مرا زود باور که هر چه مي شنود، بي انديشه مي پذيرد، خواندند تا آنکه خداوند عزّوجلّ، اين ايه را نازل فرمود:
 

((وَ مِنهُمُ الَّذينَ يؤذُونَ النَّبِي وَ يقُولُونَ هُوَ أذُنٌ قُل أذُنُ خَيرٌ لَکُم يؤمِنُ بِاللهِ وَ يؤمِنُ لِلمُؤمِنينَ ))


من هم اکنون مي توانم يک يک از اين گروه را به نام و نشان، معرفي کنم؛ ليکن به خدا سوگند که من در مورد اين افراد بزرگوارانه رفتار کرده و مي کنم. ولي اينها همه خداي را از من راضي نمي سازد مگر آنکه وظيفه خود را در مورد مأموريتي که از ايه شريفه ((يا ايهَا الرَّسُولُ بَلِّغ ما أنزِلَ إِلَيکَ ...)) يافته ام، به انجام برسانم.

◄   اعلام رسمي ولايت:
اي مردم! بدانيد که خداوند، علي بن ابي طالب را ولي و صاحب اختيار شما معين فرموده و او را امام و پيشواي واجب الاطاعه قرار داده است و فرمانش را بر همه مهاجران و انصار و پيروان ايماني ايشان و بر هر بياباني و شهري و بر هر عجم و عربي و هر بنده و آزاده اي و بر هر صغير و کبيري و بر هر سياه و سپيدي و بر هر خداشناس موّحدي، فرض و واجب فرموده و اوامر او را مطاع و بر همه کس نافذ و لازم الاجرا مقرر فرموده است. هر کس با علي (ع) به مخالفت برخيزد، ملعون است و هر کس که از او پيروي نمايد، مشمول عنايت و رحمت حق خواهد بود.

مؤمن کسي است که به علي (ع) ايمان آورد و او را تصديق کند. مغفرت و رحمت خداوند شامل او و کساني است که سخن او را بشنوند و نسبت به فرمان او مطيع و تسليم باشند. اي مردم! اين آخرين بار است که مرا در اين موقعيت، ديدار مي کنيد، پس گوش فرا داريد و به سخنانم دل سپاريد و دستور پروردگارتان را فرمان بريد.
خداوند عزّوجلّ، پروردگار و ولي و صاحب اختيار و خداوندگار شماست و گذشته از او و پيامبرش محمّد (ص) همين من که اکنون به پا خاسته و با شما سخن مي گويم سپس بعد از من علي(ع) به امر خدا بر شما سمت ولايت و صاحب اختياري دارد و پس از او امامت و پيشوايي تا روز واپسين و تا آن هنگام که خدا و پيامبرش را ديدار خواهيد کرد، در ذرّيه و نسل من که از پشت علي(ع) هستند، قرار خواهد داشت.
جز آنچه خداوند، حلال کرده، حلال نيست و جز آنچه خداوند حرام فرموده حرام نيست و پروردگار، هر حلال و حرامي را به من معرفي کرده است و من نيز تمام آنچه خداوند از کتاب خود و حلال و حرامش، تعليم نموده است، به علي(ع) آموخته ام. اي مردم! دانشي نيست که خداوند به من تعليم نکرده باشد، و من نيز هر چه که تعليم گرفته ام به علي(ع)، اين امام پرهيزگاران و پارسايان آموخته ام و ديگر دانشي نيست مگر آنکه به علي(ع) تعليم کرده ام و اوست امام و راهنماي آشکار.
اي مردم! مبادا که نسبت به او راه ضلالت و گمراهي سپريد و مبادا که از او روي برتابيد و مبادا که از ولايت و سرپرستي او و از اوامر و فرمانهايش به تکبّر، سر باز زنيد. اوست که هادي به حق و نابود کننده باطل است و از نا پسنديده ها بازتان مي دارد. اوست که در راه خدا از سرزنش هيچ کس، پروا نمي کند و اوست نخستين کسي که به خدا و پيامبرش ايمان آورد و جان خويش را فداي رسول الله کرد، در آن هنگامه ها که هيچ کس در کنار پيامبر باقي نماند، همچنان از او حمايت کرده و تنها رها ننمود و هم او بود که در آن روزگار که کسي را انديشه پرستش و اطاعت خدا نبود، در کنار پيامبر، پروردگار خود را پرستش و عبادت مي کرد.

اي مردم! علي را برتر و والاتر از هر کس بدانيد که خدايش از همه، والاتر و برتر دانسته است! و به ولايت او تمکين کنيد که خدايش به ولايت بر شما منصوب فرموده است. اي مردم! علي(ع)، امام و پيشوا از جانب حق تعالي است و خداوند توبه منکران ولايت او را هرگز نخواهد پذيرفت و هرگز آنان را مشمول عنايت و مغفرت خويش، قرار نخواهد داد و خداوند، بر خود حتم و لازم فرموده که با آن کسان که از فرمان علي(ع) سر بپيچند، چنين رفتار کند و پيوسته تا جهان، باقي و روزگار، در کار است، ايشان را در شکنجه و عذابي سخت و توان فرسا معذّب دارد. پس مبادا که از فرمانش معصيت کنيد که به آتشي گرفتار خواهيد شد که آدمي و سنگ، هيزم آنند و براي کافران فراهم گرديده است.

اي مردم! همه پيامبران پيشين و رسولان نخستين، مردم را به آمدن من بشارت داده اند. من، خاتم پيامبران و رسولان خدايم و بر همه خلق آسمان ها و زمين ها حجّت و برهانم، هر کس در اين امر، ترديد کند، همچون کفّار جاهليت نخستين است و هر کس در سخني از سخنان من شک نمايد، در حقيقت، به تمام سخنان من شک کرده است و چنين کس، مستحق بلا و مستوجب آتش خواهد بود. اي مردم! خداوند متعال با اين فضيلت ها که بر من، مرحمت فرموده، بر من منّت نهاده و احسان کرده است (آري) خدايي جز او نيست و تا جهان، برقرار و روزگار پايدار است در هر حال ستايش و سپاس من، ويژه اوست.
اي مردم! علي(ع) را برتر از همه بدانيد که گذشته از من، از هر مرد و زني، برتر و والاتر است. (بدانيد) که خداوند، به خاطر ماست که به جهانيان، روزي مي دهد و آفرينش بر پاي و برقرار است؛هر آن کس که اين سخن مرا انکار کند، ملعون و ملعون و مغضوب و مغضوب درگاه حق است.
 

هان. آگاه باشيد که اين سخنان را، به يقين، جبرئيل از سوي حق تعالي به من خبر داده و گفته است که: ((هر کس با علي(ع) به عداوت و دشمني بر خيزد و ولايت و محبت او را در دل نگيرد، لعنت و خشم مرا نسبت به خود، فراهم کرده است))؛ پس هر کس بايد که در کار خود بنگرد که براي فرداي خود، چه آماده نموده است؛ پس بايد که از مخالفت با علي(ع) سخت بر حذر باشيد و مبادا که پس از ثابت قدمي، پايتان بلغزد که خداوند به هر چه کنيد، آگاه است. اي مردم! علي(ع) همان کس است که خدا در کتاب مجيد خود، به عنوان ((جنب الله)) از او ياد کرده و از زبان مبتلايان به دوزخ، فرموده است: ((يا حَسرَتا عَلي ما فرَّطتُ في جَنبِ الله.))

اي مردم! در قرآن به تدبر و تفکر، نظر کنيد و در درک و فهم ايات آن بکوشيد، و به محکمات آن توجه کنيد و از متشابهاتش، پيروي مي نماييد. به خدا سوگند، غير از اين مرد که هم اکنون دست او را گرفته و او را بر کشيده ام هرگز ديگري نيست که بتواند دستورات قرآن را براي شما روشن کند و تفسير ايات آن را بيان نمايد، همين مردي که اکنون بازوي او را گرفته ام و به شما اعلام مي کنم که:
هر کس را من مولا و سرپرست و صاحب اختيارم، علي(ع) مولا و سرپرست و صاحب اختيار اوست؛ اين مرد، علي بن ابي طالب است، برادر و وصي من است، که فرمان دوستي و ولايت او از جانب حق متعال بر من نازل گرديده است. اي مردم! علي(ع) و آن پاکان از فرزندانم، ثقل اصغرند و قرآن، ثقل اکبر است، که هر يک، از ديگري خبر مي دهد و هر کدام، ديگري را تاييد و تصديق مي کند؛ ميان اين دو ثقل و اين دو امر گرانقدر، جدايي نخواهند بود تا آنکه، قيامت در کنار حوض، به من برسند. ايشان امناي حق در ميان خلق و فرمانروايان او بر روي زمين اند.

به هوش باشيد که من، آنچه لازم بود، گفتم. به هوش باشيد که مطلب و مقصود را ابلاغ کردم و به گوش شما رساندم. توضيح دادم که اين امر، به دستور خداوند بود و من نيز از سوي او (عزّوجلّ) به شما ابلاغ نمودم. به هوش باشيد که عنوان (اميرالمؤمنين) بر کسي جز برادر من روا نيست و اين سمت و مقام و فرمانروايي بر مسلمانان، پس از من، براي هيچ کس جز وي مجاز و حلال نيست.

◄   معرفي علي بن ابيطالب(ع)
(رسول خدا (ص) در اين هنگام، بازوي علي(ع) بگرفت و او را بالا برده و به مردم نشان داد، تا آنجا که پاهاي وي، محاذي زانوي پيامبر (ص) مي رسيد و پس از آن، به سخن ادامه داد):
اي مردم! اين علي(ع) ، برادر و وصي من و مخزن علم و خليفه و جانشين من است بر امّت. علي(ع) مفسّر قرآن، کتاب خداست اوست که مردم را به حق دعوت مي کند و اوست که به هرچه موجب رضا و خوشنودي خداست، عمل کننده است. اوست که دشمنان حق، در پيکار و ستيز و به فرمانبرداري و اطاعت از خدا، سخت کوش و باز دارنده مردمان از معاصي و نا فرمانيهاست. اوست خليفه و جانشين رسول خدا، اوست امير مؤمنان و پيشوا و هادي خلق خدا. اوست که به امر خدا قاتل ((ناکثين)) و ((قاسطين)) و ((مارقين)) است.

(اي مردم!) آنچه مي گويم به فرمان پروردگارم مي گويم و اين خواست و دستور حق است که هيچ سخني از او، به دست من تغيير و تبديل نپذيرد؛ حال مي گويم: خداوندا! هرکس که علي(ع) دوست مي دارد، دوست بدار و هر کس که با وي دشمن است، دشمن دار. خداوندا! هر کس که علي(ع) انکار کند، لعنت کن و آن کس که پذيراي حق او نباشد، به خشم و غضب خود، گرفتار ساز. خداوندا! اگر اکنون، علي(ع)، ولي تو را به خلافت و جانشيني خود معين کردم و امري که موجب اگمال دين و اتمام نعمت تو بر اين مردم است، بيان کردم، همه و همه به فرمان تو بود اينک تو پسنديده اي براي ايشان و فرمودي: (( وَ مَن يبتَغِ غَيرَ الإسلامِ ديناً فَلَن يقبَلَ مِنهُ وَ هُوَ في الآخِرۀِ مِنَ الخاسِرينَ))

خداوندا! تو را گواه مي گيرم و کافيست گواهي تو که من به وظايف تبليغ و رسالت خود عمل کردم.

◄   اهميت مسأله امامت:
اي مردم! خداوند عزّوجلّ، کمال دين شما را در امامت و پيشوايي علي(ع) قرار داده است؛ پس هر کس که از او و جانشينان او از فرزندان من که از صلب اويند تا واپسين روز جهان پيروي و اطاعت نکند، به حبط و نابودي اعمال گرفتار گرديده و در آتش دوزخ، جاودانه، معذّب خواهد بود، نه ديگر عذابش تخفيف يابد و نه مهلت و فرصت نجاتي به او داده شود.
اي مردم! اين علي(ع) است که مرا بيش از هر کس ياري کرده و از همه بر من سزاوارتر است. از تمام مردم به من نزديکتر و از همه کس، نزد من محبوبتر و گرامي تر است. خداوند عزّوجلّ و من از او راضي و خوشنوديم. ايه اي در قرآن مُشعِر به رضايت حق از بندگان، نازل نشده مگر آن که در شأن علي(ع) است و هر جا که خداوند مؤمنين را مخاطب قرار داده، در درجه نخست، نظر به او داشته است. ايه مدحي نيست مگر آنکه در مورد اوست و بهشتي که در سوره (( هَل أتي علي الانسان ياد شده، براي اوست، و در نزول آن ديگري جز او منظور نشده و ديگري جز او مدح و ستايش نشده و ديگري جز او مدح و ستايش نشده است.

اي مردم! علي(ع)، ناصر دين خدا و حامي پيامبر خداست، اوست پارساي پرهيزگار و طيب و طاهر و رهنما و ره يافته. پيامبرتان، بهترين پيامبر و وصي او بهترين وصي و پسرانش بهترين اوصياءاند. اي مردم! ذريه و نسل هر پيامبري از صلب خود اويند امّا ذريه و نسل من از صلب علي(ع) هستند.

◄   خطر انحراف و کار شکني :
اي مردم! شيطان به حسادت، آدم را از بهشت بيرون کرد، پس مبادا که نسبت به علي u حسد ورزيد که اعمالتان يکسره باطل شود و به لغزش و انحراف درافتيد؛ که آدم صفوت الله تنها به سبب يک معصيت، به زمين فرو افتاد؛ پس بر شماست که مراقب احوال خويشتن باشيد. شما که در ميانتان، دشمن خدا نيز هست.
(اي مردم!) جز شقي واژگون بخت کسي با علي u کينه نمي ورزد و جز پارساي پرهيزگار، مِهر علي(ع) در دل نمي گيرد و جز اهل ايمان و مخلصان بي ريا به علي(ع) ايمان نخواهند آوردو به خدا سوگند سوره/ وَالعَصر إِنَّ الإِنسانَ لَفي خُسرٍ ... در شأن علي(ع) نازل شده است. اي مردم! خدا را گواه مي گيرم که در انجام وظايف رسالت فروگذار نکردم و بر پيامبر، جز ابلاغ فرمان حق، وظيفه اي ديگر نيست. اي مردم! نسبت به خداوند آنچنان که شايسته است پرهيزگار باشيد مبادا که جزء مسلماني ديده از جهان فرو بنديد. اي مردم! به خدا و پيامبرش باور آريد و به نوري که با او نازل شده ايمان آوريد، پيش از آنکه خشم خداي شما را فرو گيرد و به مجازات، رخسارتان به عقب باز گردانده شود.

اي مردم! اين نور از جانب حق تعالي در من سرشته شده و بعد از آن در طينت علي(ع) و سپس در نسل او قرار داده شده تا آنگاه که نوبت به امام قائم، مهدي(عج) رسد و اوست که سرانجام، حق خدا و حقوق ما را از خواهد ستاند؛ که خداوند عزّوجلّ ما را بر تمام مقصران و دشمنان و مخالفان و خائنان و معصيت کاران و ستمگران حجت قرار داده است.

اي مردم! به شما اعلام خطر مي کنم، به هوش باشيد که من فرستاده خدا به سوي شمايم و پيش از من رسولاني آمده و رفته اند، ايا اگر من نيز از جهان بروم و يا کشته شوم، به راه پيشينيان خود، باز مي گرديد؟! ولي هر آنکس که به عقب باز گردد و به جاهليت اسلاف خود روي کند، زياني به خداوند نخواهد رساند، امّا پروردگار، سپاسگذاران را پاداش نيکو مرحمت خواهد کرد اي مردم! بدانيد که علي(ع) همان کسي است که متّصف و موصوف به سپاسگذاري و شکيبايي است و پس از او فرزندان من که از صلب اويند، به اين صفات مزين و ممتازند.

اي مردم! مسلماني خود را بر خداوند منّت منهيد، که موجب خشم و غضب پروردگار بر شما گردد و عذابي از سوي او به شما رسد، زيرا که حق در کمين است. اي مردم! چيزي نمي گذرد که پس از من امامان و سردمداراني پديد ايند که خلق را به آتش و دوزخ فرا خوانند اما اين گروه را در روز قيامت يار و مددکاري نخواهد بود. اي مردم! خدا و پيامبرش از اين کسان، متنفّر و بيزارند. اي مردم! اينان و پيروان و يارانشان، جملگي، در پست ترين دوزخ گرفتار خواهند شد، و چه بد جايگاهي است دوزخ، براي اين گروه که به تکبر گراييده اند. هشدار باشيد که اينان همان ((ياران صحيفه)) اند (اما هر يک از شما بايد که در نامه اعمال خود بنگرد گر چه مردم جر تني چند، نامه عمل خود را از ياد برده اند). اي مردم! من اين ولايت را به عنوان امامت و ارث تا روز قيامت، در ذريه و نسل خود قرار دادم و با اين کار وظيفه اي را که به آن مأمور بودم، به پايان بردم تا بر هر حاضر و غايب و بر هر کس که شايد در اين انجمن بوده و يا در اين اجتماع حضور نداشته است و حتي بر آنان که هنوز از مادر متولد نشده اند، حجّت تمام باشد. بايد که ماجراي امروز را حاضران به غائبان گزارش کنند و پدران به فرزندان تا واپسين روز خبر دهند. گر چه مدتي نخواهد گذشت که (عده اي) اين امر را با غصب و ستم، از آن خود قرار خواهند داد و خدا آن غاصبان را لعنت کندو از رحمت خود، دور و مهجورشان سازد و در چنين حال، سزاوار اين عذاب گردند که فرمود:
 

(( سَنُفرِغُ لَکُم ايهَا الثَّقَلانَ يرسَلُ عَلَيکُما شُواظٌ مِن نارٍ وَ نُحاسٌ فَلا تَنتَصِران.))


اي مردم! خداوند شما را به حال خود رها نخواهد کرد تا آنکه پاک و پليد از يکديگر ممتاز گردند و خدا شما را بر اسرار پنهان، آگاهي نداده و نخواهد داد. اي مردم! سرزميني نيست مگر آنکه خداوند، مردم آن را در اثر تکذيب حق، هلاک کرده و چنانکه خود به اين معني اشاره فرموده است: ((وَ کَذلِکَ نُهلِکَ القُري وَ هِي ظالِمَۀٌ))

و اين علي(ع) امام و پيشواي شما و ولي و صاحب اختيار شماست. که خداوند، در مورد او تهديدها و وعده ها کرده و خدا وعده هاي خود را انجام خواهد داد. اي مردم! پيش از شما، اکثر مردم نخستين به گمراهي رفتند و خداوند ايشان را هلاک نمود و هم اوست هلاک کننده گروههائي که از اين پس مي ايند، همچنانکه فرمود: /ألَم نُهلِکِ الأوَّلينَ، ثُمَّ نُتبِعُهُمُ الاخِرينَ، کَذلِکَ نَفعَلُ بِالمُجرِمينَ، وَيلٌ يومئذٍ لِلمُکَذِّبينَ .

اي مردم! خداوند، مرا به پاره اي از امور امر کرده و از پاره اي ديگر نهي فرموده است و من نيز علي(ع) را به آن امور، امر و نهي کرده ام؛ پس در حقيقت، او اوامر و نواحي حق را از پروردگار خود اخذ نموده است؛ پس بايد که گوش به فرمان او کنيد تا از سلامت برخوردار گرديد و دستورش را به اجرا گذاريد تا به راه هدايت رفته باشيد و از آنچه نهي مي کند حذر کنيد تا به رشد و کمال رسيد و خويشتن را بدان گونه که خواست اوست، باز سازيد و مبادا که راههاي ديگر شما را از پيمودن راه و رويه او باز دارد.

اي مردم! صراط مستقيم خداوند منم و شما به رعايت آن مأمور شده ايد و پس از من، علي(ع) و سپس فرزندانم که از صلب اويند امامان و پيشوايان شمايند که خلق را به راه راست هدايت مي کنند و پيوسته روي به سوي حق دارند. (پس از آن سوره حمد را تا پايان تلاوت کرد و به ادامه سخن پرداخت:)
اي مردم! اين سوره (= حمد) در شأن من و علي(ع) و فرزندانش فرود آمد و شامل ايشان مي گردد همچنين مخصوص آنهاست، ايشان، اولياي خدايند که نه خوفي در دل دارند و نه اندوهي آزارشان دهد، بدانيد که حزب الله پيروز است و در برابر، دشمنان علي، گروهي اهل شقاق و نفاق و کينه ورزاني متجاوز و برادران اهريمنند که به منظور فريب و نيرنگ، سخنان بي مغز و آميخته به رنگ و ريا با يکديگر نجوا مي کنند.

◄   معرفي دوستان و دشمنان:
اي مردم! دوستداران علي(ع) و فرزندانش، مردمي اهل ايمانند که خداوند در کتاب خود از آنان بدينگونه ياد کرده است: /لا تَجِدُ قَوماً يؤمِنونَ بِاللهِ وَاليومِ الاخِرِ يوادُّونَ مَن حادَّ اللهَ وَ رَسُولَهَ ... (سوره مجادله، ايه 22) دوستداران علي و فرزندانش کساني هستند که نوشته شده در دلهايشان ايمان، و مدد نموده خداوند ايشان را بوسيله فرشته اي از سوي خودش و او وارد فرمايد ايشان را در باغهائيکه جاريست از زير آنها نهرهائي براي هميشه در آنجا مي مانند. خداوند از ايشان راضي و ايشان از خداوند خوشنودند. ايشان حزب خدا و آگاه باشيد که حزب خدا رستگارانند!

خداوند عزّوجلّ در توصيف ايشان چنين فرموده است:  / الَّذينَ آمَنُوا وَ لَم يلبَسُوا ايمانَهُم بِظُلمٍ أولئِکَ لَهُمُ الأمنُ وَ هُم مُهتَدُونَ .
و نيز مي فرمايد: ((اينان در امن و امان، به بهشت داخل شوند و فرشتگان با فروتني، سلامشان دهند و گويند: پاک و پاکيزه ايد شما؛ پس جاودانه در بهشت ساکن شويد)).
 

آگاه باشيد دوستان ايشان کساني هستند که خداوند در توصيفشان در جاي ديگر فرمايد: ((ايشان، در امن و سلامت و بي حساب به بهشت وارد مي شوند)).

(و در مورد دشمنان ايشان فرموده است:)
((آگاه باشيد دشمنان آنها کساني هستند که به دوزخ در مي افتند و غريو جهنم را که مي جوشد و مي خروشد و صدايي که از سوخت و سوز آن بر مي خيزد، مي شنوند)).

و نيز در قرآن آمده:  /کُلَّما دَخَلَت أمَّۀٌ لَعَنَت أختَها .

همچنين درباره دشمنان آنها فرموده است:

/کُلَّما ألقِي فيها فَوجُ سَألَهُم خَزَنَتُها ألَم يأتِکُم نَذيرٌ، قالوا بَلي قَد جاءَنا نَذيرٌ فَکَذَّبنا وَ قُلنا ما نَزَّلَ اللهُ مِن شَيءٍ إِن أنتُم إِلّا في ضَلالٍ کَبيرٍ

آگاه باشيد که دوستداران علي(ع) و فرزندانش به غيب ايمان دارند و از پروردگار خود در خشيت و هراسند. اين گروه را اجر و پاداشي عظيم خواهد بود. اي مردم! ميان دوزخ و بهشت، تفاوتي بزرگ است.  دشمن ما همان است که خداوند او را مذمّت و لعنت فرموده و دوستدار ما مورد مدح و ستايش و محبّت پروردگار است. اي مردم! من، منذر و ترساننده ام و علي هادي و رهنماست. اي مردم! من، پيامبرم و علي، وصي من است.
 

◄   معرفي حضرت مهدي (عج)
آگاه باشيد البتّه! آخرين امام زمان قائمِ ((مهدي)) است. آگاه باشيد او ياري کننده دين خداست. آگاه باشيد او انتقام گيرنده از ستمکاران است. آگاه باشيد او گشاينده دژهاي استوار و ويرانگر قلعه هاي مستحکم است. آگاه باشيد او نابود کننده طوايف مشرک است. آگاه باشيد او منتقم خونهاي ناحق ريخته اولياء خداست. آگاه باشيد او حامي دين خداست. آگاه باشيد او جرعه نوش درياي ژرف حقايق و معاني است. آگاه باشيد او معرِّف هر صاحب فضيلتي است به برترينش و هر نادان بي فضيلتي است به نادانيش. آگاه باشيد او برگزيده خدا و منتخب پروردگار عالم است. آگاه باشيد او وارث همه دانشها و محيط به همه علوم است. آگاه باشيد او خبر دهنده شئون خداوند و مراتب ايمان است. آگاه باشيد او رشيد و رهسپار صراط مستقيم و استوار است. آگاه باشيد او آن کسي است که امور خلايق به او واگذار شده است. آگاه باشيد او آن کسي است که گذشتگان به ظهور وي بشارت داده اند. آگاه باشيد او حجّت پايدار خداوند است که حجّت ديگري بعد از او نيست؛ زيرا حقّي نيست، که با او نباشد و نوري نيست که همراه او نباشد. آگاه باشيد اوست آنکه کسي بر او پيروز نمي شود و کسي را در برابر او نصرت نتوان کرد. آگاه باشيد که او ولّي خداست در گستره زمين و فرمانرواي حق است در ميان خلايق و امين خداست در پيدا و پنهان.

◄   طرح مسئله بيعت:
اي مردم! آنچه لازم بود به شما فهماندم و برايتان توضيح دادم و اين علي(ع) است که پس از من، تعليم و تفهيم شما را به عهده خواهد گرفت. آگاه باشيد از شما مي خواهم که پس از پايان خطابه (به نشان قبول و تمکين) نخست با من و سپس با علي(ع)، دست بيعت دهيد و ميثاق خود را استوار کنيد.
بدانيد که من به خداوند تعهّد سپرده ام و علي(ع) در برابر من تعهّد و بيعت نموده است و من، اکنون، از سوي حق تعالي از شما مي خواهم که با علي(ع) بيعت کنيد و بدانيد که هر کس بيعت خود را بشکند، به زيان خويش اقدام کرده است:
 

/فَمَن نَکَثَ فإِنَّما ينکُثُ عَلي نَفسِهِ .


◄   حج :
اي مردم! حج و صفا و مروه از شعائر الهي است
 

/فَمَن حَجَّ أوِ اعتَمَرَ فَلا جُناحَ عَلَيهِ أن يطَّوَّفَ بِهِما.


اي مردم! حج خانه خدا کنيد که هيچ خانداني نيست که به ان خانه وارد شود مگر آنکه بي نياز گردد و هيچ خانواده اي از اين خانه، رخ نتابيده، مگر آنکه به فقر و تهيدستي گرفتار آمده است. اي مردم! مؤمني نيست که در آن موقف کريم بايستد مگر آنکه خداوند از معاصي گذشته او چشم پوشي مي کند. پس آنگاه که حجَّش تمام شد زندگي و اعمال را از نو آغاز مي کند.
اي مردم! زائران خانه خدا از سوي حق تعالي، مدد و نصرت مي شوند و هزينه سفرشان در دنيا جبران و نيز اندوخته روز واپسين ايشان خواهد شد که خداوند، پاداش نيکوکاران را تباه نخواهد فرمود. اي مردم! خانه خدا را با اعتقاد کامل و با دقت و فهم درست زيارت کنيد و مباد که بدون توبه و ترک گناهان گذشته خود، از آن مواقف شريف باز گرديد.
اي مردم! اقامه نماز و پرداخت زکات، بايد بر طبق دستور پروردگار و به همان روش که او فرمان داده است، به عمل ايد و چنانچه با گذشت زمان، کوتاهي کنيد يا مسائل و معارف دين را فراموش نمائيد، اين علي(ع) ولي و سرپرست شما، مبين آن معارف و احکام براي شماست. همان که خداوند عزّوجلّ، او را پس از من براي شما منصوب کرده و هم اماماني که به جانشيني من و او از سوي حق تعالي تعيين گرديده اند، پاسخگوي مسايل و مشکلات شما خواهند بود و بر آنچه نمي دانيد آگاهتان خواهد کرد.

◄   احکام الهي :
آگاه باشيد! حلال و حرام خدا، بيش از آن است که بتوانم يک به يک بر شمارم و معرفي نمايم؛ چون چنين است، در يک کلام مي گويم که به حلالها امر مي کنم و از حرامها نهي مي نمايم و به منظور توضيح و تبيين آنها، مأمور شده ام که از شما بيعت گيرم و دست تعهد و پيمان بفشارم که آنچه از سوي حق تعالي درباره اميرالمؤمنين، علي(ع) و اماماني که از نسل من و علي(ع) به جهان خواهند آمد، پذيرفته باشيد. و مهدي(عج)، قائم امامان و قاضي به حق تا روز واپسين خواهد بود.
اي مردم! هر عمل حلالي که به شما معرفي کردم و هر کار حرامي که از آن نهي نمودم، از گفته خود باز نمي گردم و آن را تغيير نخواهم داد. اين امر را به خاطر بسپاريد و هرگز فراموش مکنيد و به ديگران نيز سفارش کنيد، مباد احکام مرا ديگرگون سازيد.
آگاه باشيد من سخن خود را مجدداً تأکيد مي کنم که: نماز را به پاي داريد و زکات بدهيد، امر به معروف و نهي از منکر کنيد اما بدانيد که سر آغاز هر امر به معروف و نهي از منکري اين است که فرامين مرا بپذيريد و حاضران، آن را به غائبان، اطلاع دهيد و به اطاعت از اوامر من وادارشان کنيد. و از مخالفت با آنها بر حذرشان سازيد؛ زيرا که اينها دستور خداوند عزّوجلّ و فرمان من است، و بدانيد که بدون امام معصوم (و بي معرفت او) امر به معروف و نهي از منکر امکان پذير نيست.

◄   تنها راه هدايت:
اي مردم! اين قرآن است که امامان پس از علي(ع) را از فرزندان و از نسل او معرفي کرده و من نيز به شما توضيح دادم که علي از من و من از اويم. خداوند در کتاب خود فرموده است:
 

/وَ جَعَلَها کَلِمَۀً باقِيۀً في عَقِبِهِ .


و من نيز گفتم: ((تا آن زمان که دست تمسک به دامن اين دو امر گرانسنگ (يعني کتاب خدا و عترت و خاندان من) زده ايد، هرگز به گمراهي و ضلالت دچار نخواهيد شد)). اي مردم! تقوي را پيشه خود کنيد و از قيامت بينديشيد که خداوند متعال فرمود:
 

/إِنَّ زَلزَلۀَ السّاعَۀِ شَيءٌ عَظيم.


اي مردم! به مرگ بينديشيد و از حساب و ميزان و محاکمه در پيشگاه پروردگار جهانيان غافل مباشيد و ثواب و عقاب و پاداش و کيفر رستاخيز را از خاطر مبريد، که هر کس نيکي کند، پاداش يابد و هر کس دامن به بدي آلوده سازد، بهره اي از بهشت نخواهد داشت.

◄   بيعت گرفتن:
اي مردم! شما را از آن حد فزونتر است ک بتوانيد يک يک، با من دست بيعت دهيد در حالي که به فرمان خدا، مأمورم که از زبان هر يک از شما اعتراف گيرم که منصب فرمانروايي و امارت بر مؤمنان را که براي علي(ع) قرار داده ام پذيرفته ايد و نيز (مأمورم که) در مورد قبول امامت و ولايت اماماني که از نسل من و صلب علي(ع) مي باشند، اقرار و بيعت گيرم. حال که چنين است، همگان يک صدا و به زبان، بگوييد: (اي رسول خدا!) آنچه که در ولايت و رهبري مطلق علي(ع) و امامان پس از وي که از صلب اويند از جانب حق تعالي به ما ابلاغ کردي، شنيديم و در برابر آن مطيع و تسليميم و به آن امر راضي و خوشنوديم! اينک ما به دل و جان و به زبان و دستمان، نسبت به قبول ولايت با تو بيعت مي کنيم و پيمان مي بنديم که با اين اعتقاد، زندگي کنيم و با آن بميريم و تا آن زمان که سر از خاک برداريم، به آن پايبند بوده و هرگز در آن تغيير و تبديلي ندهيم و شک و ترديدي ننماييم و از سر پيمان خود بر نخيزيم و از خدا و پيامبرش و اميرالمؤمنين، علي(ع) و فرزندانش حسن و حسين و امامان ديگر که از صلب علي(ع) به جهان ايند، فرمان بريم.

اي مردم! مقام و منزلتي که حسن و حسين نزد خدا و رسول او دارند، گوشزدتان کرده و ابلاغ نموده و متوجهتان ساختم که اين دو تن سرور جوانان اهل بهشتند و پي از من که جدّ ايشانم و بعد از علي(ع)، منصب امامت خواهند داشت.
و (اي مردم!) بگوييد: ((در اين امر، مطيع خدا و پيامبرش و علي(ع)، و حسنين و امامان پس از ايشانيم. تو (اي پيامبر) در مورد ولايت اميرالمؤمنين از دل و جان با ما عهد و ميثاق بستي؛ از کساني که توفيق مصافحه يافتند به دست، و از آنها که توفيق اين کار نيافتند، از زبانشان بيعت گرفتي. پيمان نموديم که ديگري را به جاي اين امر نگيريم و دل و جانمان به جانب ديگر روي ننمايد. خدا را در اين کار شاهد گرفتيم او به شهادت، کافي است و تو نيز (پيامبر) و همچنين همه مطيعان فرمان حق از حاضر و غائب و فرشتگان و جنود خدا و همه بندگان او را همگي را گواه و شاهد اين امر کرديم و خدا از هر شاهدي بزرگتر است.))
اي مردم! چه مي گوييد؟ خداوند، هر آوازي را مي شنود و از سرّ و پنهان همه آگاه است. (بدانيد) آن کس که به راه هدايت رود، به سود خود رفته و آن کس که به گمراهي گرايد، تنها به زيان خويش اقدام کرده است. چرا که دست خدا فوق هر دستي و قدرتش برتر از هر قدرتي است.

اي مردم! از خدا بترسيد و پرهيزگاري پيشه کنيد و پيمان خود را با علي(ع) اميرالمؤمنين و با حسنين و امامان ديگر که کلمه طيبه باقيه اند، استوار نماييد. هر که در ين امر، مکر پردازد خدايش به هلاکت در افکند و آنکس که بر عهد خود پاي فشرده خدايش رحمت کند / فَمَن نَکَثَ فَإِنَّما ينکُثُ عَلي نَفسِهِ.. .
اي مردم! آنچه به شما گفتم، باز گوييد و بر علي(ع)، با عنوان رسمي اميرالمؤمنين سلام دهيد. بگوييد: ((پروردگارا دستورت را شنيديم و اطاعت کرديم تا از مرحمت و مغفرت تو بهره مند شويم که بازگشت همه به توست)) و بگوييد: ((سپاس خداي را که به اين امر ما را هدايت و دلالت فرموده و اگر راهنمائيمان نمي کرد، ما، خود، به راه هدايت دست نمي يافتيم))

اي مردم! فضايل و امتيازات علي بن ابيطالب و قدر و منزلتش نزد خداوند، که در کتاب خدا نازل شده، بيشتر از آن است که بتوانم در يک جلسه برايتان بر شمرم؛ پس هر کس که از مناقب و فضايل او نزد شما مطلبي گويد، از او بپذيريد. اي مردم! هر کس از خدا و پيامبر او و از علي(ع) و امامان و پيشواياني که معرفي کردم، فرمان بَرَد، به رستگاري بزرگي نايل آمده است. اي مردم! رستگاران، کساني هستند که در بيعت با علي(ع) و پذيرش ولايت او و در اداي سلام بر وي به عنوان اميرالمؤمنين، مبادرت و سبقت جويند، اينان در بهشتِ نعمتها متنعّم خواهند بود.

اي مردم! سخني گوييد که موجب رضاي خدا باشد:
 

/فَإِن تَکفُرُوا أنتُم وَ مَن فِي الأرضِ جَميعاً فَلَن يضُرَّ اللهَ شَيئاً .


خداوندا! مردان و زنان با ايمان را بيامرز و کافران را به غضب خود گرفتار ساز و ستايش، خداي راست که پروردگار جهانيان است.

(در اين هنگام مردم، فرياد بر آوردند:)
فرمان خدا و پيامبر خدا را شنيديم و با دل و زبان و دست مطيع و فرمانبرداريم. چون سخنان پيامبر، تمام شد، مردم بر گرد آن حضرت و اميرالمؤمنين(ع) سخت ازدحام کردند و هرکس مي خواست با ايشان، مصافحه و بيعت کند.
 

◄   اولين بيعت کنندگان:
گويند نخستين کسي که موفق به مصافحه و بيعت شد، ابوبکر بود و پس از وي عمر و سپس عثمان بيعت کردند و به دنبال ايشان باقي مهاجران و انصار و ديگر مردمان، اقدام به بيعت کردند تا آنگاه که وقت نماز مغرب رسيد. پيامبر در آن شب، نماز مغرب و عشا را پيوسته و در يک زمان به جاي آورد.  در روايت است که پيامبر (ص) با هر گروه که به عنوان بيعت، مصافحه مي کرد، مي گفت:
 

((ألحَمدُ للّهِ الَّذي فَصَّلَنا عَلي جَميعِ العالَمينَ)).


يعني: ((ستايش خداي را که ما را بر همه جهانيان امتياز مرحمت فرمود)).
 

 

 

 

 

گروه علمي فدک

کليه مطالب ارسالي با نام اشخاص و ذکر منبع در اين سايت درج مي شود

راهنما  |  آمار سايت  |  درباره ما  |  تماس با ما  |  نظر خواهي  | آرشيو  |  عضويت در سايت