سالهاست که از عينکهاي آفتابي چه بصورت مد و يا جهت تأمين راحتي بيشتر در مقابل نور شديد ، استفاده ميشود. چشم پزشکان معتقدند دليل ديگري نيز براي استفاده از عينکهاي آفتابي وجود دارد که آن هم تأمين سلامت طولاني مدت چشمها در موقعيتهاي مختلف است. نتايج چندين مطالعه ده ساله اخير نشان مي‌دهد که ساعتها اقامت در شرايط آفتابي و بدون حفاظ کافي در مقابل چشم شانس بروز بيماريهاي چشم را افزايش مي‌دهد. در سال 1988، گروهي از چشم پزشکان مطالعهاي را بر روي 838 ماهيگير خليج Chesapeake انجام دادند که سالها عمر خود را بر روي آب گذرانده بودند.
ماهيگيراني که هيچگونه حفاظ چشمي نداشتند در مقابل کساني که از عينک آفتابي يا کلاه لبهدار استفاده ميکردند 3 برابر بيشتر به کاتاراکت (آب مرواريد) مبتلاشده بودند. کاتاراکت در واقع کدورت عدسي چشم طبيعي است. بر اساس اين مطالعه و مطالعات ديگر ، درحال حاضر چشم پزشکان توصيه ميکنند که هرگاه تا حدي در مقابل آفتاب قرار ميگيريد که احتمال برنزه شدن پوست و يا سوختگي ناشي از آفتاب نيز بالا ميرود، از عينکهاي آفتابي جاذب اشعه ماورا بنفش استفاده نماييد، بويژه اگر در ارتفاعات و يا در نزديکي استوا زندگي ميکنيد.

◄   انواع مختلف عينکهاي آفتابي:
کارخانههاي سازنده براي حفاظت چشم در مقابل اثرات مضر آفتاب ، طرحهاي جديدي را ارائه کردهاند. اين سازندگان قول حفاظت چشم در مقابل اشعه ماورا بنفش يا ديگر انواع تشعشات طبيعي را ميدهند، ولي بايد توجه داشت که حفاظت در مقابل بعضي از اين شعاعها از اهميت بيشتري برخوردار است.


      +   عينکهايي که 99% اشعه ماورا بنفش را جذب ميکنند:
توصيه ميشود همواره عينکي را خريداري کنيد که اين خاصيت را داشته باشد. حضور طولاني مدت در مقابل اشعه ماورا بنفش ، يا اولترا ويوله (UV) و آفتاب با برخي بيماريهاي چشمي ارتباط دارند. چه عدسيهاي پلاستيکي و چه عدسيهاي شيشه‌اي تا حدي اشعه ماورا بنفش را جذب ميکنند، ولي جذب UV توسط اين عدسيها را مي‌توان با اضافه نمودن موادي شيميايي به ماده اصلي لنز و يا پوشاندن لنز با ماده‌اي مخصوص ارتقاء داد. همواره عينکي را خريداري کنيد که 99 تا 100% اشعه UV را جذب کند. بعضي کارخانههاي سازنده برچسبهايي را بروي عينک محصول خود نصب ميکنند، با اين مضمون که جذب UV تا بيش از 400 نانومتر صورت ميگيرد که اين نيز به معناي همان جذب 100% شعاع UV است.


      +   عينکهايي که 90% اشعه مادون قرمز را بلوک ميکنند:
طول موجهاي مادون قرمز بخش غيرقابل رويت نور بوده (طول موج آنها بلندتر از طول موج نور قابل رويت است) و سبب توليد گرما مي‌شوند. بخش مادون قرمز نور خورشيد ناچيز بوده و چشم نيز اين طول موج را بخوبي تحمل ميکند. ادعاي بعضي کارخانه‌هاي سازنده عينکهاي آفتابي در جهت حفاظت چشم در مقابل اشعه مادون قرمز است و حال آنکه تحقيقات موجود رابطه محکمي را بين بيماريهاي چشمي و اشعه مادون قرمز نشان ندادهاند.

      +   عينکهاي بلوک کننده نور آبي (Blue - blocking)
اينکه نور آبي هم براي چشم مضر باشد هنوز مورد بحث است. عدسيهايي که نور آبي را بلوک ميکنند ته رنگي کهربايي داشته و سبب ميشوند محيط اطراف برنگ زرد يا نارنجي ديده شود. لنزهاي رنگي سبب مي‌شوند که اشياء دور بويژه در شرايطي مثل برف و يا غبار واضحتر ديده شوند. از اين نظر عينکهاي کهربايي مزبور بيشتر توسط اسکي بازان ، شکارچيان ، قايقرانان و يا خلبانان استفاده ميشود

      +   عينکهاي پلاريزه
عدسيهاي پلاريزه خيرگي نور خورشيد را که انعکاس يافته از سطوح صافي مثل سنگفرش خيابانها و يا سطح آب باشند از بين ميبرند. از اين نظر در مواردي مثل رانندگي و يا ماهيگيري ميتوانند بسيار مفيد باشند. پلاريزاسيون عدسيهاي مزبور هيچ تأثيري بر جذب اشعه UV نخواهد داشت، ولي بسياري از عدسيهاي پلاريزه امروزي خاصيت جذب اشعه UV را نيز دارند. برچسب عينک مورد نظر خود را از اين نظر بررسي کنيد که ايا حداکثر خاصيت جذب UV را دارد يا خير؟

      +   عينکهاي اينهاي (Mirror - coated)
پوشش اينهاي در واقع لايه نازکي از مواد فلزي مختلف است که بروي سطح عدسيهاي معمولي پرداخت شده است. گرچه پوشش مزبور مقدار نور ورودي به چشم شما را کاهش ميدهد، قابليت کاملي در حفاظت چشم شما در مقابل اشعه UV نخواهد داشت.

      +   عينکهاي کمربندي (Wrapround)
عينکهاي کمربندي طوري طراحي شدهاند که مانع ورود نورهاي درخشان از کنارههاي قاب و رسيدن آنها به چشم ميشوند. مطالعات نشان دادهاند که آنقدر شعاع UV از اطراف قاب عينکهاي معمولي وارد چشم ميشوند که ميتوانند اثر سودبخش عدسيهاي حفاظت کننده را کاهش دهد. از اين نظر عينکهاي آفتابي کمربندي که قاب بزرگي دارند و چشم را از تمامي زاويهها حفاظت ميکنند مفيدن


     +   عينکهاي سايه روشن (Gradient)
رنگ عدسيهاي سايه روشن از بالا به پايين و يا از بالا و پايين تا وسط تغيير ميکند و در واقع سايه روشن ميشود.عدسيهاي سايه روشن تک سايه (تيره در بالا و روشنتر درپايين) ميتوانند خيرگي نور آسمان را از بين برده و در عين حال امکان ديد مناسبي را از قسمت پاييني فراهم کنند. اين عينکها براي ورزش شيرجه هم مناسب هستند، زيرا جلوي ديد شما از تخته شيرجه را تاريک نميکنند. وليعينکهاي مزبور براي شرايط برفي و يا در ساحل دريا مناسب نيستند، خصوصا اگر قسمت پايينيآنها روشن باشد. لنزهاي سايه روشن دو سايه (تيره در بالا و پايين و روشن در وسط) ممکن است براي ورزشهايي از قبيل قايقراني و يا اسکي کهشعاعهاي نوراني از سطح آب يا برف برميگردد مناسبتر باشند.

     +   عينکهاي فتوکروميک
يک عينک فتوکروميک بطور اتوماتيک در نوردرخشان تيره شده و در نور کم روشنتر ميشود. در اکثر موارد تيره شدن عينک ظرف نيم دقيقيه
صورت ميگيرد و حال آنکه روشنتر شدن آن حدود 5 دقيقه طول ميکشد. از نظر رنگ نيز بصورت يکنواخت و يا سايه روشن عرضه ميشوند. گرچه عينکهايفتوکروميک ممکن است از نظر جذب UV عينکهايآفتابي خوبي باشند، ولي ممکن است براي انطباق آنها با شرايط مختلف نوري مدت زماني بطور ناخواسته صرف شود.

     +   عينکهاي تراش داده شده و صيقلي
بعضي عينکهاي غير طبي توسط کارخانههاي سازندهشان طوري تراش داده و صيقل ميشوند که کيفيت نهايي عدسي آنها تاحد مناسبي ارتقا يابد. البته عينکهايي که از تراش و صيقلي بودن مناسبي برخوردار نيستند به چشم شما آسيبي نميزنند. قبل ازهر چيز مطمئن شويد که عدسي عينک مورد نظر شما ساخت مناسبي داشته باشد. جهت قضاوت درمورد کيفيت عينک غير طبي خود ، به چيزيمستطيل شکل مثل موزاييک کف اتاق خود نگاه کنيد. عينک را در فاصله دلخواه نگاه داشته و يک چشم خود را بپوشانيد. عينک را به آهستگي و از يک سمت به سمت ديگر و سپس به بالا و پايين حرکتدهيد. اگر خطوط در تمام موقعيتها مستقيم بنظر برسند، عدسي مناسبي را انتخاب کرده ايد. ولي اگر خطوط در هم ميروند، خصوصا اگر اين خطوط در ميدان مرکزي عدسياينگونه بنظر ميرسند، عينک ديگري را امتحان کنيد.

     +   عينکهاي ضد ضربه
تمام عينکهاي آفتابي بايد معيارهاي تعيين شده از سوي انجمن فدرال غذا و داروي آمريکا (FDA) را تضمين نمايند. (درکشور ما تاکنون هيچگونه کنترلي روي عرضه اين قبيل عينکها وجود نداشته و ندارد و استفاده از آنها بيشتر جنبه تزييني داشته تا محافظتي). هيچ لنزي در واقع نشکستني نيست،ولي احتمال شکستن عدسيهاي پلاستيکي بعد از برخورد يک توپ يا سنگ ، نسبت به عدسيهاي شيشهاي کمتر است. جنس اکثر عدسيهاي عينکهاي آفتابي غير طبي پلاستيک است. پلاستيک پليکربنات که در بسياري از عينکهاي ورزشي مورد استفاده قرار ميگيرد، گرچه سفت است ولي به آساني نيز خراش برميدارد. چنانچه قرار است عدسي از اين جنس خريداري نماييد حتما عينکي را انتخاب کنيد که خاصيت ضد خراش داشته باشد.