دستگاه Ultrasonic دستگاهي است که امواجي با فرکانس خيلي بالا توليد مي کند که فرکانسش بيشتر از آستانه شنوايي است .(In fra sound 20 -20 .000 Hz) و فرکانس در ultrasonic test معادلMHz 0.5 - 10 مي باشد.اين دستگاه قادر است عيوب يا ناپيوستگي هاي ريز که معادل نصف طول موجش است را نشان دهد.


نصف طول موج = ناپيوستگي هاي قابل ت
شخيص در UT

 

◄   در مقابل ترنس ويوسر دستگاه 3 ناحيه وجود دارد :
        Far field
        Near fiel
         Dead zone 
منطقه Near zone مکاني است که اگر ناپيوستگي ها در اين منطقه قرار گيرند بصورت واضح و دقيق توسط دستگاه قابل تشخيص نمي باشد( و اين يکي از معايب روشUT مي باشد). منطقه Far field or Far zone منطقه اي است که عيوب با دقت بالايي قابل تشخيص مي باشند در اين منطقه صوت حالت واگرايي دارد که اين زاويه واگرايي به عواملي چون طول موج و قطر کريستال پراب و فرکانس وابسته مي باشد که با طول موج رابطه مستقيم و با فرکانس و قطر کريستال پراب رابطه معکوس دارد.

   توضيحاتي درباره پراب ها و دستگاههاي ultrasonic
      +   دستگاههاي آنالوگ و ديجيتال و پراب هاي Angle و Normal :
         دستگاههاي به دوصورت تقسيم مي شوند :
آنالوگ : در صنعت کاربرد چنداني ندارند بدليل آنکه سرعت کارکردن با دستگاه کم است. ازاين دستگاه بيشتردرآموزشهاي Ultrasonic testing و کارهاي آزمايشگاهي استفاده مي شود.
ديجيتال : بدليل راحت و آسان بودن سيستم دستگاه و سرعت بالا براي کار, از اين نوع دستگاه در صنعت استفاده مي
شود.
 

  انواع پراب ها
     
●   Angle ( پراب هاي زاويه دار ) : اغلب استفاده اين پراب در تست و بازرسي جوش است.
      ●    Normal ( پراب هاي نرمال ) : اغلب استفاده اين پراب ها براي تست و بازرسي سطوح است و براي تست جوش استفاده نمي شود
      ●    Pulse - Echo ( برگشت صوت ) : در اين روش تنها يک پراب استفاده مي شود که هم فرستنده و هم گيرنده صوت است.
      ●    Through Transmissian( انتقال صوت ) : در اين روش 2 پراب استفاده مي شود که يکي فرستنده و ديگري گيرنده صوت است.

   انواع انتقال صوت در پراب ها به دو صورت است :
         پالس کوتاه Short pulse
         موج متوالي Continuous wave
 

◄   بلوکهاي مرجع براي کاليبراسيون پراب هاي Normal و Angleدر روش ultrasonic testin
      +   بلوک هاي مرجع (Reference block) :
      ●   بلوک V1 يا ll W .
      ●   بلوک V2 يا Az .

از اين بلوک ها در کاليبراسيون پراب هاي Angle , Normal استفاده مي شود.
ضخامت هاي اين بلوک ها متفاوت است مثلا بلوک V2 داراي ضخامت هايي چون 12mm , 20mm است و ضخامت بلوک V1 معادل 25mm است.
شعاع کرو در بلوک 25mm , 50 mm V2 است که 25mm شعاع کرو کوچک و 50mm شعاع کرو بزرگ است.
شعاع کرو در بلوک V1 معادل 100mm است.

◄   روشهاي test و بازرسي قطعات توسط دستگاههاي ultrasoni
      ●   روش تماسي Contact testing
در روش تست تماسي ترنس ديوسر مستقيم روي نقطه تحت تست قرار مي گيرد چون دانسيته هوا کم است يک نوع عايق صوتي به حساب مي ايد و بخاطر همين از موادي چون : گريس - روغن - آب و ... دربين اتصال ترنس ديوسر با قطعه استفاده مي شود.
     
●   روش غوطه وري Immersian testin
در روش غوطه وري قطعه تحت تست و ترنس ديوسرهردو در داخل يک تانک که از آب پشده قرار مي گيرد . در اين روش سرعت تست بالا است و اغلب در جاهايي که سرعت کار مهم است از اين روش استفاده مي کنيم.
 

◄   ايتم هاي مهم در ultrasonic
      ●  
کاليبراسيون فاصله پراب نرمال ( Normal )
     
  کاليبراسيون فاصله براي پراب زاويه دار (Angle )
     
  تعيين شاخص پراب
     
   تعيين زاويه پراب
     
   تعيين محل SDH روي بلوک مرجع
     
   قدرت تفکيک resolution
   
  ●   Amplitud control lineritiy
     
   screen light lineritiy
     
   منحني DAC
     
   ضخامت مولد
     
   زاويه انحراف
     
   خطي بودن محور افقي


◄   استانداردهاي مورد استفاده در Ultrasonic testing
      +   استانداردهاي کاربردي در NDT و جوشکاري :
      ●   AWS A1.1 : راهنماي سيستم هاي اندازه گيري متريک در صنايع جوشکاري.
      ●   AWS A2.4 :استاندارد علائم و نشانه هادر جوشکاري , لحيم کاري و تست هاي غير مخرب.
      ●   AWS A3.0 : استاندارد واژه ها و اصطلاحات جوشکاري.
      ●   AWS B1.10 : راهنماي بازرسي غير مخرب جوش.
      ●   AWS B1.11 : راهنماي بازرسي چشمي جوش.
      ●   ANSI Z49.1 : ايمني در جوشکاري , برشکاري و فرايندهاي وابسته.
      ●   AWS QC1 : استاندارد AWS براي تاييد صلاحيت بازرسين جوش.
      ●   AWS D1.1 : کد ساخت سازه هاي فولادي جوشکاري شده.
      ●   AWS D1.5 : استاندارد ساخت پل هاي فلزي جوشکاري شده.
      ●   AWS D15.1 : استاندارد جوشکاري راه آهن و لوکوموتيو.
      ●   AWS B5.11 : استاندارد تاييد صلاحيت مفسرين راديوگرافي.
      ●   SNT - TC - 1A : راهنماي تاييد صلاحيت پرسنل NDT که توسط انجمن آزمايشات غير مخرب آمريکا تهيه شده است.