شاتون ميله اي فولادي و سخت که به طريقه ريخته گري يا اهنگري ساخته مي شود مقطع شاتون را براي مقاومت بيشتر به صورت تير اهن Iمي سازند شاتون ارتباط پيستون را با ميل لنگ برقرار نموده و ضربه حاصله از نيروي سوخت که بر روي پيستون فشار مي اورد را بر روي ميل لنگ منتقل و لنگ را پايين برده و نهايتا حرکت رفت و برگشتي پيستون بوسيله شاتون به ميل لنگ وارد مي شود که در ميل لنگ به حرکت دوراني تبديل مي گردد.

 

 

در دورهاي زياد فشار نيروهاي کششي زيادي به شاتون وارد مي شود بنابراين بايستي جنس ان بسيار مرغوب و حتي الا مکان سبک باشد قسمت بزرگ شاتون توسط کپه ياتاقان به وسيله پيچ و مهره روي يک لنگ ميل لنگ سوار مي شود و يک ياتاقان دو نيمه اي بين شاتون و ميل لنگ قرار ميگيرد و انتهاي کوچک شاتون توسط گژن پين به پيستون متصل مي گردد داخل محل قرار گرفتن گژن پين از يک بوش جهت کم کردن اصطکاک استفاده مي شود روغنکاري به وسيله شاتون انجام مي شود و به دو صورت مي باشد:

1- در بعضي موتورها يک مجراي سرتاسري در طول شاتون بوده و روغن را از سوراخ ياتاقان گرفته و به بوش گژنپين مي رساند.
2- بعضي ديگر از موتورها سوراخ روغن پاش در يک سمت شاتون قرار گرفته و سبب روغن کاري ديواره سيلندر مي گردد هنگام گردش ميل لنگ موقعي که سوراخ ميل لنگ و شاتون در يک امتداد قرار مي گيرند روغن از مجراي ميل لنگ و شاتون عبور کرده و از سوراخ بغل شاتون به ديوار سيلندر پاشيده مي شود روغن ديواره سيلندر نيز به وسيله رينگ روغني وارد شيار و سوراخهاي پيستون شده و روي بوش گژنپين مي ريزد و انرا روغنکاري مي کند.

◄   ياتاقانهاي متحرک شاتون به دو دسته تقسيم مي شوند:
      
+   نوع ياتاقانهاي يک پارچه:
در اين نوع قسمت بزرگ شاتون به صورت يکپارچه ساخته شده و در داخل ان معمولا غلطک هاي کوچک و يا بلبرينگ قرار مي گيرد اين نوع ياتاقان بيشتر در موتورهاي دو زمانه بنزيني و در بعضي از موتورهاي کوچک استفاده مي شود.
 

      +   نوع ياتاقانهاي دو تکه:
در اين نوع قسمت بزرگ شاتون به دو قطعه نيم دايره شکل تقسيم شده که يکي از نيم دايره ها (کپه پايين را تشکيل مي دهد ) پس از گذاشتن هر دو قسمت در روي گلوئي متحرک ميل لنگ به وسيله پيچ ومهره به يکديگر متصل مي شوند.

◄   شاتون موتورهاي خورجيني (v) شكل:
طرز قرار گرفتن شاتون در روي موتورهاي خورجيني بر سه نوع مي باشد:


      
+   نوع شاتون موازي:
در اين نوع موتور دو عدد شاتون مربوط به دو پيستون در کنار يکديگر و در روي يک گلوئي ميل لنگ بسته مي شوند ساختمان اين نوع شا تون ها مثل شاتون هاي معمولي است.


      
+   نوع شاتون ضربدري (متقاطع):
در اين نوع شاتون نيز مثل قبلي ياتاقانهاي متحرک هر دو شاتون مربوط به دو سيلندر مقابل به هم در روي يک گلوئي ميل لنگ قرار ميگيرد با اين تفاوت که (کفه يکي از شاتون ها به شکل دو شاخه بوده و انتهاي شاتون ديگر باريک مي باشد ) در نتيجه انتهاي يکي از شاتونها داخل شاتون ديگر شده و سپس هر دو روي ميل لنگ بسته مي شوند.


      
+   نوع شاتون لولايي:
در اين نوع يکي از شاتونها در روي گلوئي ميل لنگ وصل مي شود و شاتون ديگر که سر ان داراي يک سوراخ مي باشد و به وسيله يک پين به قسمت بالاي کفه متحرک پشت زين کفه شاتون اولي وصل مي گردد.
 

      +   عيب هاي شاتون ها:
معمولا به ندرت اتفاق مي افتد که شاتون احتياج به تعويض پيدا کند مگر اينکه صدمه شديدي در اثر تصادف به شاتون وارد شود و يا در اثر کار مداوم موتور شاتون کج شده و يا تاب بر ميدارد و به طور کلي محور گژنپين کاملا موازي محور لنگ متحرک ميل لنگ و براي اطمينان هنگام جمع کردن موتور بايد شاتون نو يا کار کرده را قبل از بستن روي موتور از نظر خميدگي (تاب داشتن) پيچيدگي امتحان و ازمايش نمود و به خاطر اين که اگر شاتون خم شده باشد محور گژنپين با محور لنگ ميل لنگ موازي نبوده و باعث اعمال نيروي جانبي نامناسب به ميل لنگ و ياتاقانهاي متحرک و همچنين به گژن پين وارد مي شود.
 

◄   تذکر مهم براي شاتون:
1- بلندي طول شاتون با قدرت موتور نسبت مستقيم دارد يعني اگر طول شاتون بلند باشد موتور داراي قدرت زياد است ولي تعداد دور ان در دقيقه کمتر است از موتور با شاتون کوتا ه تر  اختلاف وزن شاتون ها در موقع تعويض در موتورهاي سواري از پنج گرم و در موتورهاي سنگين از
ده گرم بيشتر نباشد در مواقع ضروري مي توان به مقدار کم از پاي شاتون تراشيده و وزن شاتونها را يکسان نمود در هنگام جا زدن بوش کوچک شاتون (بوش گژن پين) بايد به مجراي روغن بوش دقت نمايد که اشتباه قرار نگيرد به خاطر اين که مسير روغن شاتون را کور ميکند البته اين موضوع براي شاتون هاي که در مسير روغن گژن پين از وسط شاتون مي گذرد.
2- تذکر براي قرار دادن خار نگه دارنده گژن پين در شاتون بايد توجه داشته باشيم هنگام جا زدن خار گژنپين حتما دهانه خار به سمت بالاي پيستون قرار بگيرد و در غير اين صورت اين امکان وجود دارد که خار از محل خود خارج شود به اين دليل در هنگام احتراق ضربه وارده بر روي پيستون اگر دهانه به سمت پايين باشد باعث جمع شدن فنر و خارج شدن ان ميگردد ولي اگر به سمت بالا باشد در اثر ضربه دهانه بازتر شده و کاملا در محل خود قرار مي گيرد.

◄   گژن پين (انگشتي پيستون):

گژن پين ميله اي است استوانه اي که جنس ان از فولاد مي باشد و قسمت خارجي ان نرم است و سطح داخلي ان سخت است تا گژنپين در مقابل ضربات حاصل از احتراق مقاوم باشد براي مقاومت بيشتر ان را ابکاري و صيقل مي دهند.
گژن پين محور اتصال دهنده شاتون به پيستون است اتصال و درگيري گژن پين با پيستون و شاتون به پنج صورت انجام م گيرد:
1- گزن پين در داخل بوش برنزي ومحل نشيمن خودروي پيستون کاملا ازاد بوده ومي تواند به راحتي حرکت نمايد اين حالت کاملا ازاد ناميده مي شود وپيستون در اين نوع معمولا الومينيومي است و در اين وضعيت خارهاي نگهدارنده در شيارهاي مخصوص داخل سوراخهاي پيستون قرار گرفته و ازحرکت گژن پين جلوگيري مي کند.
2- سوراخ سر کوچک شاتون چاکدار بوده و به وسيله پيچ قفلي بسته مي شود هم چنين در دوسمت پيستون بوش هاي برنزي در داخل نشيمن گژنپين قرار داده شده و پيستون از نوع چدني است.
3- گژنپين به وسيله پيچ قفلي مانند حالت قبل بسته شده فقط در سوراخهاي پيستون بوش برنزي وجود ندارد همچنين پيستون از نوع الومينيومي است.
4- گژن پين با فشار دستگاه پرس به سر کوچک شاتون جا زده شده و سر کوچک شاتون و سوراخ هاي پيستون بوش ندارد قطر گژن پين 0.3ميليمتر بزرکتر از قطر سر کوچک شاتون است تا گژن پين کاملا در محل سفت بوده و نتواند لق شود در اين حالت بهتر است که قبل از زمان درگيري سر کوچک شاتون را بوسيله کوره هاي مخصوص يا اجاق برقي گرم کرده تا حالت انبساطي پيدا کند سپس خيلي سريع درگيري را انجام داده تا وقتي که شاتون سرد شود و به خالت اوليه خود برگردد کاملا گژن پين را سفت مي کند.
5- گژن پين به وسيله پيچ قفلي به پيستون بسته شده و سر کوچک شاتون داراي بوش برنزي بوده و پيستون از نوع چدني است.