فرهنگ و تاريخ | سرگرمي | نيازمنديها | مذهبي | اقتصادي | خانواده و اجتماع | هنر | اخبار | ورزش | کامپيوتر | گردشگري | صنعت و دانشگاه | صفحه اصلي

صفحه اول بخش مکانيک
دانشگاه ها و اساتيد مکانيک

آموزش علوم رشته مکانيک

آموزش نرم افزارهاي مکانيک
پروژه هاي تحقيقاتي مکانيک
مراکز تحقيقاتي رشته مکانيک
رده بندي سايتهاي مکانيک
بانک مقالات رشته مکانيک
آشنايي با متخصصين مکانيک
پايان نامه هاي دانشجويي
مجلات و نشريات مکانيک
گالري عکسهاي مکانيک
 
 

عنوان: سوپاپ ها

نويسنده: مهندس موسي الرضا سعدي        ايميل: mosareza_s2008@yahoo.com

منبع اطلاعاتي: www.khodroha.com  post-000             تاريخ نگارش: 15/06/1391

 

 

گالري تصاوير

 

- - - - -

   
 
 

سوپاپها قطعاتي هستند که از انها براي باز و بستن دريچه هاي مجراي ورودي (مخلوط سوختني) وخروج دود در موتور استفاده مي شود سوپاپي که مجراي ورودي سوخت را باز و يا مي بندد سوپاپ و سوپاپي که مجراي دود را مي بندد سوپاپ دود مي نامند به طور کلي هر سيلندر داراي حداقل يک سوپاپ هوا و يک سوپاپ دود مي باشد.

 

 

◄   جنس سوپاپ ها:
جنس سوپاپ ورودي معمولا از فولاد کروم نيکل و يا فولاد کبالت و يا فلزات ديگر مي باشد در حالي که سوپاپهاي دود از فلزاتي ساخته مي شود که در مقابل حرارت زياد مقاومت داشته باشد مثل فولاد کروم و نيکل زيرا که حرارت بيشتري بر سوپاپ خروجي اثر مي کند.

◄   طرز ساختن سوپاپ:
سوپاپها را معمولا در داخل قالبهاي مخصوص با روش اهنگري مي سازند و بعد به وسيله سنگ زدن ان را کامل مي کنند


◄   خصوصيات يک سوپاپ خوب:

1 يک سوپاپ خوب بايد بتواند حرارت زياد را تحمل کند و هادي خوبي براي انتقال حرارت خود به بدنه سرسيلندر باشد.

2- حرارت زياد نبايد باعث سوختگي و ايجاد خوردگي در سوپاپ گردد.

3- يک سوپاپ خوب بايد در مقابل ضربات مقاوم باشد.

4- يک سوپاپ خوب بايد در مقابل سائيدگي مقاومت نمايد.

◄   ساختمان سوپاپ:
1- سر سوپاپ (محل برخورد ان با اسبک)
2- محل قرار گرفتن خار نگهدارنده
3- ساق سوپاپ که در گيت (يا راهنما) سوپاپ قرار مي گيرد
4- گوشت يا دامنه يا مخروطي سوپاپ
5- نشيمن گاه يا وجه سوپاپ
6- لبه سوپاپ
7- بشقابک يا نعلبکي سوپاپ

◄   مکانيزم حرکت سوپاپها در سيستم هاي مختلف:
1-در نوع Iشکل که سوپاپها روي سرسيلندر بصورت يک رديفه يا دو رديفه قرار گرفته اندبه اين صورت است که ميل لنگ بوسيله دنده ميل سوپاپ را بحرکت دراورده حال بادامک ميل سوپاپ نيروي خود را به تايپت يا استکاني مي دهد سپس تايپت به ميل تايپت و ميل تايپت به اسبک و اسبک روي سر سوپاپ ضربه زده و سوپاپ را باز مي کند و وقتي که بادامک ميل سوپاپ از زير تايپت خارج شده فنر سوپاپ باعث بسته شدن سوپاپ مي شود اين مراحل درموتورهاي ميل سوپاپ داخل براي سوپاپهاي Iشکل صورت مي گيرد در نوع سوپاپهاي Iشکل که ميل سوپاپ روي سرسيلندر قرار گرفته است.بدين صورت عمل مي شود که بادامک ميل سوپاپ نيوي خود را از روي اسبک و يا روي تايپت وارد مي کند که باعث باز شدن سوپاپ مي شود.
2- در نوع Lهد شکل قديم به اين صورت بوده که سوپاپها بصورت ايستاده روي بلوک و در يک سمت سيلندر قرار داشته و بادامک ميل سوپاپ نيروي خود را به تايپت و تايپت به سر سوپاپ نيرو وارد کرده و باعث باز شدن ان مي شود.
3- در نوع تي Tهد همه سوپاپها روي بلوک در دو طرف سيلندر قرار گرفته اند که در اين سيستم از دو ميل سوپاپ استفاده مي شد که يکي از ميل سوپاپها نيروي خود را به تايپت و تايپت به سوپاپ ديگر نيروي خود را به تايپت و تايپت به سوپا پ دود وارد مي کردند.
4- در نوع Fهد که در اين نوع سوپاپها هوا روي سرسيلندر و سوپاپهاي دود روي بلوک قرار دارند که ميل سوپاپ براي باز کردن سوپاپهاي هوا نيروي خود را به تايپت و تايپت به ميل تايپت و ميل تايپت به اسبک و اسبک به سر سوپاپ که باعث باز شدن سوپاپ هوا مي شود و براي باز شدن سوپاپهاي دود نيروي ميل سوپاپ به تايپت و از تايپت به سر سوپاپ وارد مي شود در اين نوع از يک ميل سوپاپ استفاده مي شود.

◄   شناخت سوپاپها:
شناختن سوپاپ ها و طرز قرار گرفتن انها روي سرسيلندر يکي از مواردي است که يک مکانيک الزام به ياد گرفتن ان دارد زيرا شناخت در مواقع فيلر گيري و قيچي کردن بدست اوردن احتراق و غيره لزوم است.

 

      +   شناخت سوپاپها از نظر شکل ظاهري (زماني که سوپاپ در دست ما قرار دارد ):
الف:سوپاپ هوا داراي نعلبکي بزرگتر و گوشت نازکتر مي باشد جنس سوپاپ هوا از سوپاپ دود نرمتر است.
ب: سوپاپ دود داراي نعلبکي کوچکتر و گوشت کلفتر (دامنه پهن تر) مي باشد جنس سوپاپ دود سخت تر از سوپاپ هوا ست.

      
+   شناخت سوپاپها زماني که موتور بسته است:
1- از طريق مانيفولد:

سوپاپهايي که در مجاورت مانيفولد هوا قرار گرفته اند سوپاپ هوا و سوپاپهاي که در مجاورت دود قرار گرفته اند سوپاپ دود مي باشد اين طريق براي موتورهاي Iشکل دو رديفه بسيار اسان مي باشد.
2-از بازي سوپاپها:

با در نظر گرفتن تعداد دو سوپاپ براي هر سيلندر از ابتداي موتور دو سوپاپ را جدا کرده سپس موتور را در جهت گردش خود با دست مي چرخانيم که معمولا طرف راست است (از جلوي موتور نگاه مي کنيم ) در اينجا دو حالت پيش مي ايد:
الف: اول يک سوپاپ مي نشيند و سوپاپ بالا مي ايد و بلافاصله سوپاپ دوم مي نشيند يا باز مي شود در اين حالت سوپاپ اول دود و دومي هواست.

ب: اول يکي از سوپاپها باز مي شود و بسته مي شود و بعد از ان سوپاپ دوم تغيير نمي کند تا اينکه با ادامه چرخش موتور بعد از 360 درجه شروع به باز شدن مي کند در اين حالت سوپاپ اول هوا و دومي دود است.
3-چون زاويه بادامکها حدودا 90 درجه با هم تفاوت دارند يعني بادامک سوپاپ دود 90 درجه از سوپاپ هوا جلوتر است با توجه به جهت گردش بادامکها در اتومبيلهاي ميل سوپاپ رو مي توان سوپاپها را تشخيص داد بادامک هايي که جلوتر از ديگران هستند مربوط به سوپاپ دود و بعدي ها مربوط به سوپاپ هوا هستند.


◄   طريقه باز کردن و بستن سوپاپ از سرسيلندر:
ابتدا سوپاپ را با سمبه نشان علامت گذاري مي کنيم و يا يک قطعه چوب را هشت سوراخ کرده و روي سوراخها را شماره گذاري مي کنيم و سوپاپها را به ترتيب پس از باز کردن در انها قرار مي دهيم بهتر است سوراخ ديگري زير همان سوراخ اول جهت ميل تايپت و دو سري ميخ برا قرا ر دادن استکانيها و فنرها و واشر نگهدارنده انها روي تخته نصب مي کنيم سپس با استفاده از فنر جمع کن سپاپ با قرار دادن يک سر دستگاه قسمت پيچ تنظيم که در انتها داراي واشر کلفتي مي باشد روي بشقابک سوپاپ و سر ديگر دستگاه که دو شاخه مانند است روي واشر نگهدارنده فنر قرار دارد و دسته سوپاپ جمع کن را جمع کرده تا فنر جمع شود سپس خار ان را به راحتي خارج کرده سپس به ارامي دسته فنر جمع کن را باز کرده تا فنر نپرد بعد از رها شدن فنر سوپاپ را از طرف اطاق احتراق خارج مي کنيم و براي بستن سوپاپ سوپاپ را پس از مشخص شدن محل ان از طرف اطاق احتراق داخل گيت خود کرده فنر را از پشت در روي ساق سوپاپ قرار داده و واشر نگهدارنده را نيز روي ان قرا ر مي دهيم و توسط فنر جمع کن را جمع کرده و خارهاي نگهدارنده را توسط گريس در محل هاي خود ثابت مي کنيم و سپس به ارامي دسته فنر چمع کن را ازاد مي کنيم پس از برداشتن فنر جمع کن از روي ساق سوپاپ با زدن چند ضربه با چکش کائوچوئي امتحان مي کنيم.
نکته مهم: در موتورهائي که سوپاپ در بلوک قرار دارند براي در اوردن سوپاپها از وسط شروع کرده تا به دو طرف موتور اين عمل ختم گردد و براي بستن نيز عکس از دو طرف موتور شروع به جمع کردن سوپاپ ها مي کنيم.

◄   خنک شدن سوپاپها:
بطور کلي سوپاپ ها در معرض حرارت ناشي از عمل احتراق در سيلندر مي باشند و در اين ميان حرارت سوپاپ دود بيشتر از سوپاپ هواست زيرا سوپاپ هوا با مخلوطي که خنک است در معرض تماس بوده و حرارت خود را بيشتر از دست مي دهد ولي سوپاپ دود در معرض حرارت ناشي از احتراق نيز بوده که حتي تا درجه سرخ شدن نيز مي رسد سوپاپها در موقع نشستن حرارت خود را به سيت انتقال داده و سيت نيز حرارت خود را به بدنه که با اب در تماس است مي دهد و بدين ترتيب عمل انتقال حرارت انجام مي شود.
ساق سوپاپ نيز حرارت خود را به گيت منتقل مي کند اگر به عللي سوپاپ کامل در جاي خود ننشيند چون در موقع احتراق مقداري از گاز از کنار خود عبور داده در ضمن نمي تواند حرارت خود را منتقل نمايدبه سرعت داغ شده و در اثر داغي بيش از اندازه خواص الياژي خود را از دست داده و به اصطلاح مي سوزد در موتورهاي پر دور مانند موتورهاي مسابقه اي براي خنک شدن سوپاپها ساق انها را تو خال ساخته و با سديم نيمه پر مي کنند سديم در حرارت حدود 100درجه سانتيگراد به حالت مذاب در مي ايد در موقع حرکت سوپاپ ها سديم به اطراف پاشيده و حرارت را از مرکز نعلبکي سوپاپ گرفته و به اطراف ساق ان منتقل و از ساق توسط گيت به سيستم خنک کننده موتور منتقل مي کند دوام سوپاپ هاي سديمي بهتر از سوپاپ هاي معمولي است چون بهتر خنک مي شوند.

◄   روغن کاري سوپاپ ها:
چون ساق در گيت دائما در حال حرکت است نياز به روغنکاري پيدا مي کند روغنکاري اين قسمت توسط بخار روغن انجام مي شود اگر خود روغن به گيت برسد از انجا به داخل اطاق احتراق رفته و مي سوزد براي جلوگيري از ورود روغن به گيت از دو نوع واشر لاستيکي استفاده مي شود نوع اول کاسه نمد بوده و روي گيت سوپاپ قرار مي گيرد و نوع دوم واشر نازکي است که پايين تر از خار و مابين واشر نگهدارنده فنر و ساق سوپاپ قرار مي گيرد سر سوپاپ به علت اينکه دائما با ضربات اسبک در تماس مي باشد توسط روغني که از روي اسبک مي ريزد روغنکاري شده و اين روغن به مقدار زيادي ضربات ناشي از اسبک را خنثي و عمر اين دو قطعه را افزايش مي دهد.

◄   دليل بزرگ بودن نعلبکي سوپاپ هاي هوا و نازکي گوش يا دامنه ان:
در عمل مکش که سوپاپ هوا باز است مخلوط هوا و بنزين وارد سيلندر مي شود در اين حالت بزرگ بودن دهنه مجراي ورودي باعث بهتر انجام شدن مکش مي شود لذا براي مجراي بزرگ سوپاپ بزرگتر نيز الزامي است که مجرا را مسدود نمايد نازکي گوشت ان به دليل تماس با مخلوط خنک است سوپاپ هو حرارت کمتري را تحمل کرده و در معرض حرارت کمتري نيز مي باشد.

◄   دليل کلفتي سوپاپ دود و کوچک بودن نعلبکي ان:
دليل کلفتي سوپاپ دود به خاطر اين است که سوپاپ دود در معرض حرارت زيادي بوده و پس بايد از جنس سخت تري باشد و دامنه گوشت ان نيز کلفت تر انتخاب گردد تا در اثر حرارت زياد دود نسوزد از اين لحاظ بايد کاملا مقاوم و با استقامت ساخته شود در ضمن کوچک بودن نعلبکي ان به خاطر اين است که زماني که سوپاپ دود باز مي شود گاز داراي فشار بوده و در ضمن عمل خود پيستون نيز کمک به خروج دود مي کند و نيازي به بزرگ بودن مجراي خروج دود نمي باشد.

◄   عيوب سوپاپها:
سوپاپ به طور کلي مي تواند عيوب زير را پيدا کند لازم به ذکر است که تمامي عيوب بايد توسط مکانيک خودرو شناخته و روش رفع عيب ان را نيز کاملا بداند لذا بعد از خارج کردن سوپاپها و تميز کردن انها سوپاپها را از جهت زير بررسي مي نمايم:
1- نازک شدن لبه سوپاپ
2- پيچيدگي و تغيير شکل لبه سوپاپ
3- فرو رفتگي يا گود نشستگي سوپاپ
4- شکستگي سوپاپ:
ممکن است به علت سرعت زياد موتور ضعيف بودن فنر سوپاپ زياد بودن فيلر سوپاپ هم مرکز نبودن ساق سوپاپ با سيت سوپاپ به وجود مي ايد.
5- خال زدگي نشيمنگاه سوپاپ:
بعلت افزايش مصرف روغن موتور عبور روغن از گيت سوپاپ (روغن سوزي) موتور با دور کم قبل گرم شدن کار کرده که سبب خال زدگي در نشيمنگاه سوپاپ مي شود.
6- چسبيدن ساق سوپاپ:
کمي خلاصي ساق سوپاپ با گيت نارسايي روغن تاب برداشتن ساق سوپاپ جمع شدن کربن قسمت پايين ساق سوپاپ باعث بوجود امدن اين عيب مي شود.
7- سوختگي سوپاپ:
در اين حالت لبه سوپاپ ترک خورده و يا در يک نقطه کاملا ذوب مي شود سوپاپ غير استفاده مي باشد سوختگي سوپاپ ها علل فراواني دارد از جمله الف: فيلر گيري سفت ب: تغيير شکل دادن سوپاپ ج: چسبيدن سوپاپ د: ضعيف يا کج شدن فنر سوپاپ ه: جوش اوردن موتور ز: اببندي نبودن سوپاپ
8- ترک خوردگي سوپاپ:
الف: داغ شدن بيش از حد موتور ب: فيلر سوپاپ اگر زياد باشد ج: هم مرکز نبودن ساق با سيت
9 قد کشيدن ساق سوپاپ:
در اثر گرما و فشار زياد فنر ساق سوپاپ قد مي کشد و از اندازه اصلي بلتدتر مي شود اين نوع سوپاپ قايل استفاده نمي باشد براي تشخيص اين امر سوپاپ را با يک سوپاپ نو مقايسه کنيد.
9- کچلي سر ساق سوپاپ:
بر اثر فاصله زياد بين اسبک و سر سوپاپ ضربات اسبک باعث کچل شدن سر سوپاپ مي شود.اين سوپاپ را تا حدي مي توان با سنگ زدن سر ان تعمير کرد.

 


◄   منبع:

کتاب اتومکانيک به زبان ساده نوشته مهندس احمد امير تيموري

 

 

 

 

 

گروه علمي فدک

کليه مطالب ارسالي با نام اشخاص و ذکر منبع در اين سايت درج مي شود

راهنما  |  آمار سايت  |  درباره ما  |  تماس با ما  |  نظر خواهي  | آرشيو  |  عضويت در سايت