فرهنگ و تاريخ | سرگرمي | نيازمنديها | مذهبي | اقتصادي | خانواده و اجتماع | هنر | اخبار | ورزش | کامپيوتر | گردشگري | صنعت و دانشگاه | صفحه اصلي

آموزش کارکردن با نرم افزارها
دانلود نرم افزارهاي کاربردي
آموزش سخت افزار کامپيوتر
آخرين قيمت قطعات کامپيوتر
آموزش ويندوز و ترفندهاي آن
معرفي انواع سيستم عاملها
آموزش کار با اينترنت و شبکه
مبارزه با ويروسهاي کامپيوتري
رده بندي سايتهاي کامپيوتري
نشريات و کتابهاي کامپيوتري
 
 

عنوان: اورکلاکينگ پردازنده‌هاي لينفيلد

نويسنده: بابک نقاش                   ايميل: Babak@ictnews.ir

منبع اطلاعاتي: www.asreertebat.com weekly_384_Page_22           تاريخ نگارش: 06/09/1389

عکس
 

 

گالري تصاوير

 

- - - -

   
 
 

اورکلاکينگ فعاليتي است که از طريق آن فرکانس قطعات مختلف در کامپيوتر افزايش مي‌يابد و به دنبال آن قدرت پردازش يا تبادل اطلاعات در اين قطعات نيز بيشتر مي‌شود. اورکلاک معمولا در توان‌هايي بالاتر از مقدار مشخص شده توسط کارخانه است و به همين دليل مي‌تواند از نظر اقتصادي نيز توجيه داشته باشد. به عنوان مثال پردازنده Core i5-750 و پردازنده Core i5-760 از نظر مشخصات فني تنها در فرکانس با يکديگر اختلاف دارند. اين در حالي است که حدود ۴۰ هزار تـومـان با يکـديـگـر اخـتلاف دارند. پس اگـر بتـوانيم فـرکانـس مدل i5-750 را که ۶۶/۲ گيـگاهرتز است به انـدازه ۱۳۳ مگـاهرتـز افزايش دهيم مي‌تـوانيـم به فـرکـانس ۸/۲ گيـگاهــرتـز برسيم و بـدون پـرداخـت هـزينـه از تـوان پـردازشي مدل i5-760 استفاده کنيم. ضمن اينکه افزايش به اندازه ۱۳۳ مگاهرتز چندان زياد نيست و تاثير منفي روي عمر پردازنده ندارد که باعث استهلاک سيستم شود. البته اين مقدار در بحث اورکلاکينگ ناچيز است و تاثير آن هم در عملکرد سيستم محسوس نيست. مي‌توان به فرکانس‌هاي بالاتري هم رسيد که توان پردازشي سيستم را در حد چشمگيري افزايش دهد. بنابراين مي‌توان گفت اورکلاکينگ يکي از راه‌هاي صرفه‌جويي هنگام انتخاب قطعات براي خريد سيستم است.


پردازنده‌هاي لينفيلد شامل برخي از مدل‌هاي موجود در رده CORE i7 و CORE i5 مي‌شود. پـردازنـده‌هايي کـه داراي مـدل Core i5-7xx و Core i7-8xx هستند عضو اين خانواده محسوب مي‌شوند.

◄   اورکلاکينگ از طريق بايوس سيستم :
اورکلاکينگ از طريق بايوس سيستم انجام مي‌شود که اطلاعات و تنظيمات مربوط به بخش‌هاي مختلف سخت‌افزاري را در خود ذخيره کرده است. اطلاعات قطعاتي مثل پردازنده و رم نيز در اين قسمت وجود دارد و براي اورکلاکينگ بايد اين اطلاعات را تغيير داد. براي ورود به بايوس بايد زماني که سيستم را روشن مي‌کنيد، پس از ظاهر شدن اولين صفحه روي مانيتور دکمه DEL را فشار دهيد. در اين مرحله يک صفحه با رنگ آبي يا خاکستري خواهيد ديد که داراي بخش‌هاي مختلفي است. بزرگ‌ترين مانع کاربران در انجام اورکلاکينگ نگراني از تغيير تنظيمات و عدم توانايي اصلاح آن است. نگران اين مورد نباشيد اگر تنظيمات اشتباهي وارد کنيد، سيستم اجرا نخواهد شد و مي‌توانيد با برگردان آنها به تنظيمات کارخانه دوباره سيستم را راه‌اندازي کنيد. به اين کار Clear CMOS گفته مي‌شود و براي انجام آن بايد به دفترچه راهنماي مادربورد مراجعه کنيد. در اين دفترچه محل جامپر Clear CMOS را پيدا کنيد و پس از خاموش کردن سيستم و قطع برق کيس، آن را طبق دستورالعمل تغيير دهيد. همزمان با اين کار بايد باتري روي مادربورد را هم از جاي خود خارج کنيد. پس از چند ثانيه مي‌توانيد مجددا باتري را سرجاي خود گذاشته و جـامپـر را به حـالت قبلي برگردانيد. ضمن اينکه اغلب مادربوردهاي جديد داراي کليد مخصوص Clear CMOS هستند و ديگر نيازي به تغيير جامپر ندارند. با فشار اين دکمه کليه تنظيمات بايوس به حالت اوليه بازمي‌گردد.

 


اورکلاکينگ را بايد به صورت تدريجي و در مقادير کم انجام داد. پس از هر مرحله از سيستم تست پايداري گرفته مي‌شود تا در شرايطي که سيستم ناپايدار بود بتوان تنظيمات را تغيير داد. بنابراين اگر از کميت‌هاي موجود در بايوس اطلاعي نداريد بهتر است قبل از آن از طريق اينترنت يا افراد کارشناس با اين مقادير آشنا شويد. با افزايش فرکانس گاهي لازم است که ولتاژ هم افزايش پيدا کند و اين ولتاژ اضافه باعث توليد حرارت خواهد شد. در واقع آنچه که علت اصلي اغلب اورکلاک‌هاي ناموفق است همين دماي بالا است. اگر قصد اورکلاکينگ در حالت مداوم را داريد بهتر است از يک خنک‌کننده مناسب استفاده کنيد.

براي شروع اورکلاکينگ با اينکه بايوس اغلب مادربوردها داراي گزينه‌هاي نسبتا مشابهي هستند اما شخصا مادربوردهاي گيگابايت را به دليل دسته‌بندي و نظم تنظيمات ترجيح مي‌دهم. اگرچه بايد گفت از نظر کميت‌ها و تنظيمات اصلي تفاوتي بين سازنده‌هاي مختلف نيست.

براي شروع اورکلاکينگ بايد هدف را مشخص کنيد به اين معني که قصد افزايش کارايي کدام قطعه‌ را داريد. اگر هدف راندمان کلي سيستم باشد بايد قطعاتي مثل رم، پردازنده، تراشه و برخي بخش‌هاي ديگر به طور همزمان اورکلاک شوند. اما گاهي فقط به توان پردازنده نياز داريد يا فرکانس رم مهم است. با اين حال بايد گفت فرکانس پردازنده بيشترين تاثير را در عملکرد خواهد داشت به همين دليل تمرکز بيشتري روي پردازنده انجام مي‌شود.

◄   اورکلاک پردازنده:
مهم‌ترين عباراتي که براي اورکلاک پردازنده با آن مواجه مي‌شود BCLK يا فرکانس پايه و ضريب آن به نام Clock Ratio است. در پردازنده‌هاي لينفيلد که روي مادربوردهايي با تراشه P55/H55/H57 نصب مي‌شوند فرکانس پايه ۱۳۳ مگاهرتز است. در پردازنده‌ و رم و ساير قطعات حاصلضرب اين فرکانس پايه در ضريب آن، فرکانس اصلي قطعه را مشخص مي‌کند. به عنوان مثال در پردازنده Core i5 760 که فرکانس اصلي آن ۲۸۰۰ مگاهرتز است، فرکانس پايه ۱۳۳ مگاهرتز در عدد ۲۱ ضرب شده و نتيجه آن به ۲۸۰۰ مگاهرتز مي‌رسد. کميت اين فرکانس پايه اهميت زيادي دارد زيرا فرکانس ساير قطعات کاملا به اين مورد وابسته است. حال مي‌توانيد فرکانس رم را بررسي کنيد و ببينيد که با ضرب عدد ۱۰ در فرکانس پايه ۱۳۳ مگاهرتز، فرکانس اصلي ماژول‌هاي حافظه روي ۱۳۳۳ مگاهرتز تنظيم شده‌اند. فرمول زير را به خاطر داشته باشيد:

فرکانس پردازنده = BCLK * ضريب پردازنده


در مادربوردهاي قبلي که از تراشه P45 استفاده مي‌کردند و به طور کلي مادربوردهايي که داراي سوکت LGA775 بودند به جاي BCLK از کميت ديگري به نام FSB‌ استفاده مي‌شد. البته اين دو نام تفاوت‌هاي اساسي با هم دارند. به BCLK نام‌هاي ديگري مثل bclock يا Base Clock هم گفته مي‌شود.

براي اورکلاک پردازنده دو کميت وجود دارد: ضريب و BCLK. در نتيجه هر کدام از اين دو را که افزايش دهيم منجر به افزايش فرکانس نهايي پردازنده خواهد شد؛ با اين تفاوت که افزايش BCLK باعث تغيير فرکانس ساير قطعات هم خواهد شد. در حالي‌که افزايش ضريب تنها روي همان بخش کارايي خواهد داشت. براي شروع، قبل از اينکه وارد بايوس شويد برخي از ضرايب و فرکانس‌ها را تمرين کنيد. به عنوان مثال براي رسيدن به فرکانس سه گيگاهرتز روي يک پردازنده ۶/۲ گيگاهرتزي بايد کدام متغير و به چه مقدار تغيير کند.

نکته ديگري هم که در مورد اورکلاک پردازنده بايد گفت بحث فناوري‌هايي است که روي فرکانس پـردازنده مـوثر هـستند. به عنـوان مـثال فناوري Turbo Boost باعث افزايش خودکار فرکانس مي‌شود و زماني که سيستم به توان پردازشي بيشتري نياز داشته باشد با افزايش يک واحد در ضريب آن، فرکانس را بالا مي‌برد. در شرايط ديگر نيز براي کاهش مصرف انرژي، فرکانس پردازنده کاهش پيدا مي‌کند. اگر اين فناوري‌ها فعال باشند مي‌توانند روي نتيجه اورکلاک شما تاثير منفي بگذارند زيرا برخي از اين تنظيمات در کنترل شما نيست و به صورت هوشمند توسط سيستم اعمال مي‌شود. توصيه کارشناسان اين است که قبل از انجام اورکلاکينگ اين فناوري‌ها را غيرفعال کنيد.

◄   اورکلاک رابط QPI
مورد بعدي که در پردازنده‌هاي خانواده لينفيلد مورد توجه است QPI يا پل ارتباطي پردازنده نام دارد. اين نام از عبارت Quick Path interconnect گرفته شده است. رابط QPI مسيري است که بين پردازنده و تراشه P55 قرار دارد و جابجايي اطلاعات بين مادربورد و سي‌پي‌يو از اين طريق انجام مي‌شود. در مادربوردهايي که داراي تراشه P55 هستند ارتباط بخش‌هايي مثل رم و PCIE به طور مستقيم از طريق پردازنده برقرار مي‌شود و رابط QPI محدودکننده سرعت اين بخش‌ها نيست. با اين حال بسياري از قطعات ديگر مثل بخش درايوها، شبکه، صدا، پورت‌هاي جانبي و توسط تراشه کنترل مي‌شوند و سرعت آنها به سرعت اين رابط وابسته است.

براي اورکلاک رابط QPI فرمولي مشابه با پردازنده وجود دارد. با افزايش ضريب اين رابط يا افزايش فرکانس پايه مي‌توان فرکانس QPI را افزايش داد. البته دو ضريب براي اين رابط از پيش تعيين شده است که اولي ۳۲ و دومي ۳۶ است. بنابراين تنها مي‌توانيد بين اين دو گزينه انتخاب کنيد که مي‌تواند کمي محدودکننده باشد. با اين حال با تغيير در فرکانس پايه مي‌توانيد به سرعت مورد نظر برسيد.
 

QPI فرکانس = BCLK * QPI ضريب


افزايش فرکانس رم يکي از معمول‌ترين بخش‌هاي اورکلاک است. زماني که يک ماژول با فرکانس ۱۶۰۰ يا ۲۰۰۰ مگاهرتز خريداري مي‌کنيد، اين ماژول‌ها پس از نصب روي سيستم با فرکانس ۱۳۳۳ مگاهرتز اجرا خواهند شد و براي رسيدن به توان واقعي آنها بايد تغييراتي را در بايوس اعمال کنيد. تاکيد مي‌کنم که در غير اين صورت از ظرفيت اصلي رم‌ها با فرکانس‌هاي بالاتر از ۱۳۳۳ مگاهرتز نمي‌توانيد استفاده کنيد.

◄   اورکلاک رم:
اورکلاک رم نيز مشابه پردازنده و QPI است و از ضـرب فـرکـانـس پايه(BCLK) در ضريب يا System Memory Multiplier (SPD) به دست مي‌ايد. ضريب‌هايي که معمولا براي رم وجود دارد شامل ۶، ۸ و ۱۰ است. البته در برخي مادربوردها موارد بالاتر نيز وجود دارد. يکي ديگر از مواردي که در سرعت رم‌ها موثر است ميزان زمان تاخير آنها است. هر چقدر زمان تاخير پايين‌تر باشد سرعت دسترسي به اطلاعات بيشتر است و انتقال آنها زودتر انجام مي‌شود.

 


در نتيجه در کنار فرکانس رم مي‌توانيد به مواردي مثل زمان تاخير هم توجه کنيد با اين حال زمان تاخير معمولا با فرکانس رابطه خطي دارد. به اين معني که هر چقدر فرکانس بيشتر شود به همان ميزان هم بايد زمان تاخير بالا رود. در غير اين صورت سيستم ناپايدار خواهد بود. به عنوان مثال زماني که فرکانس را روي ۱۳۳۳ مگاهرتز تنظيم مي‌کنيم ممکن است بتوانيم زمان تاخير را روي عدد ۶ قرار داده و سيستم هم به راحتي اجرا شود. اما در شرايطي که فرکانس را به ۲۰۰۰ مگاهرتز مي‌رسانيم زمان تاخير ۶ مناسب نيست و بايد آن را روي ۹ تنظيم کرد. البته اين مورد به نوع ماژول‌ها و شرايط ديگر نيز وابسته هستند.
 

فرکانس رم = BCLK * ضريب رم (SPD)


در پايان به برخي از ولتاژ‌ها اشاره مي‌کنم که ممکن است در حين اورکلاک به آنها احتياج پيدا کنيد. توجه کنيد که بحث ولتاژ کمي پيشرفته‌تر از ساير تنظيمات است. بهتر است قبل از انجام هر تغييري از اين تغييرات مطمئن باشيد. اولين تاثير افزايش ولتاژ، توليد حرارت توسط پردازنده است که مي‌تواند باعث سوختن آن شود. براي کاهش تاثيرات دما سيستم خنک‌کننده نيز نقش مهمي دارد.

◄   تنظيم ولتاژها:
ولتاژ CPU Vcore مربوط به پردازنده است و ولتاژ هسته‌ها را تعيين مي‌کند. ولتاژ vcore مهم‌ترين ولتاژي است که با ‌آن مواجه خواهيد بود. پس بهتر است ولتاژ‌ دقيق پردازنده خود را مشخص کنيد. اگر سيستم با تنظيمات جديد فرکانس بوت نشد آنگاه ولتاژ را تغيير دهيد و مقدار اندکي به آن اضافه کنيد. مجددا تنظيمات را ذخيره کنيد و اگر باز هم بوت نشد اين کار را تا بوت سيستم ادامه دهيد.
به اين نکته هم توجه داشته باشيد که توان پردازنده‌ها در افزايش فرکانس محدود است و ممکن است توانايي پشتيباني از فرکانسي که اعمال کرده‌ايد را نداشته باشند.
بعد از اينکه سيستم بوت شد توسط برنامه‌اي مثل Real Temp دماي پردازنده را چک کنيد تا از ميزان سلامت آن مطمئن شويد. اينتل مدعي است دماي صد درجه براي پردازنده‌ها قابل تحمل است اما اين دما باعث استهلاک شديد قطعه خواهد شد. از طريق برنامه‌اي مثل IntelBurnTest به پردازنده استرس وارد کنيد تا در لود کامل اجرا شود. در اين شرايط نيز دماي پردازنده را کنترل کنيد ضمن اينکه پايداري سيستم بعد از اجراي اين تست مشخص خواهد شد.

 


ولتاژ QPI/VTT به بخش غيرهسته‌اي پردازنده اختصاص دارد که شامل بخش‌هاي مثل کش لايه سوم و کنترلر رم مي‌شود. اين ولتاژ از اين نظر مهم است که براي افزايش فرکانس BCLK بايد اين گزينه نيز تنظيم شود. ولتاژ DRAM نيز براي ماژول‌هاي رم است. رم‌هاي DDR3 در فرکانس ۱۳۳۳ مگاهرتز معمولا داراي ولتاژ ۵/۱ ولت هستند. اما با افزايش فرکانس به ۱۶۰۰ تا ۲۰۰۰ مگـاهـرتز بايـد اين ولتـاژ بيـن ۶۵/۱ تا ۸/۱ باشد.
البته در ميان اين تنظيمات روابطي نيز وجود دارد که بيشتر در موارد حرفه‌اي استفاده مي‌شود به عنوان مثال معمولا ولتاژ رم به مقدار ۵/۰ ولت بيشتر از ولتاژ VTT است. يعني اگر ولتاژ VTT معادل ۱۵/۱ باشد مي‌توان رم را روي ۶۵/۱ ولت تنـظيم کـرد و با افزايش آن به ۳/۱ ولت، ولتاژ رم نيز روي ۸/۱ ولت تنظيم مي‌شود.

 

 

 

 

 

گروه علمي فدک

کليه مطالب ارسالي با نام اشخاص و ذکر منبع در اين سايت درج مي شود

راهنما  |  آمار سايت  |  درباره ما  |  تماس با ما  |  نظر خواهي  | آرشيو  |  عضويت در سايت