فرهنگ و تاريخ | سرگرمي | نيازمنديها | مذهبي | اقتصادي | خانواده و اجتماع | هنر | اخبار | ورزش | کامپيوتر | گردشگري | صنعت و دانشگاه | صفحه اصلي

آموزش کارکردن با نرم افزارها
دانلود نرم افزارهاي کاربردي
آموزش سخت افزار کامپيوتر
آخرين قيمت قطعات کامپيوتر
آموزش ويندوز و ترفندهاي آن
معرفي انواع سيستم عاملها
آموزش کار با اينترنت و شبکه
مبارزه با ويروسهاي کامپيوتري
رده بندي سايتهاي کامپيوتري
نشريات و کتابهاي کامپيوتري
 
 

عنوان: آموزش اورکلاک سيستم هاي مبتني بر پردازنده هاي AMD

نويسنده: سيد مهدي موسوي                        ايميل:

منبع اطلاعاتي: www.shahrsakhtafzar.com            تاريخ نگارش: 23/12/1389

عکس
 

 

گالري تصاوير

 

مطالب مرتبط 1

   
 
 

با عرضه نسل پردازنده هاي سري Phenom II ، برخلاف نسل هاي قبلي پردازنده هاي AMD که قابليت اورکلاکينگ چندان خوبي نداشتند، تحول عظيمي در قابليت اورکلاک پردازنده هاي AMD ايجاد شد. به طوري که اين نسل از پردازنده ها خيلي زود رکورد جهاني بيشترين فرکانس ثبت شده پردازنده هاي ۴ هسته اي را با پردازنده AMD Phenom II 955 Black Edition و فرکانس ۷٫۰ گيگاهرتز از آن خود کردند. در اين مقاله قصد داريم در دو بخش تئوري و عملي به آموزش اورکلاک سيستم هاي مبتني پردازنده هاي AMD بپردازيم.

قبل از شروع هر چيز بهتر است دياگرام ارتباط گذرگاه هاي مختلف در يک سيستم مبتني بر پردازنده هاي AMD را تجزيه و تحليل کنيم. همانطور که در دياگرام مشخص مي باشد، ۳ عامل اصلي، وظيفه مديرت گذرگاه هاي مختلف را برعهده دارند.

 


◄   South Bridge يا SB يا پل جنوبي:
پل جنوبي وظيفه کنترل دستگاه هاي ورودي و خروجي را بر عهده دارد و واسطه اي براي اعمال فرکانس هاي پايه (Reference ) به قسمت هاي مختلف سيستم مي باشد. لازم به ذکر است اين فرکانس هاي پايه توسط يک کريستال بسيار دقيق به همراه يک اي سي Clock Generator توليد مي شوند.

◄   North Bridge يا NB يا پل شمالي:
پل شمالي وظيفه کنترل گذرگاه هاي PCI-Express و Hypertransport را برعهده دارد و در واقع پلي جهت ارتباط ساير دستگاه هاي ورودي و خروجي با پردازنده مرکزي مي باشد.

◄   CPU يا واحد پردازشگر مرکزي:
CPU نيز در اين پلتفرم علاوه بر وظيف اصلي خود، وظيفه کنترل حافظه اصلي سيستم ( RAM ) را نيز به صورت مستقيم بر عهده دارد. در اين پلتفرم يک فرکانس کلاک به عنوان مرجع شناخته مي شود. فرکانس اين کلاک ۲۰۰Mhz ( مگاهرتز) مي باشد. در واقع فرکانس کلاک بسياري از گذرگاه ها و دستگاه هاي موجود در اين پلتفرم به طور مستقيم اين فرکانس را به عنوان مرجع خود مي شناسند.

اين فرکانس در BIOS مادربورد هاي مختلف با نام هاي ديگري مانند Bus Speed ، FSB Frequency ، CPU Frequency ، CPU FSB Frequency و Reference Clock نيز ناميده مي شود. ( گذرگاه FSB در اين پلتفرم وجود خارجي ندارد و فقط جهت درک عاميانه بيشتر در برخي از BIOS ها مشاهده مي شود ).

کنترل کننده هاي گذرگاه ها و دستگاه هاي مختلف با استفاده از Multiplier ( ضرب کننده ) و Divider ( تقسيم کننده ) هاي مختلف ، فرکانس ۲۰۰ مگاهرتر نام برده را به فرکانس هاي مورد نياز خود تبديل مي کنند.

قبل شروع بحث اصلي ابتدا لازم است با برخي اصطلاحات به کار رفته در اين پلتفرم آشنا شويد:

◄   Core Speed:
اين عبارت که با نام هاي ديگر نظير CPU Speed, CPU Frequency, CPU Clock Frequency, و CPU Clock Speed ناميده مي شود، فرکانس هسته پردازنده مي باشد. افزايش اين فرکانس در اورکلاک سيستم هاي مبتني بر پردازنده هاي AMD هدف اصلي قرار داده مي شود و تاثير مستقيم بر افزايش کارايي يک سيستم دارد.

◄   Northbridge Speed:
اين عبارت با نام هاي ديگري نظير NB SPEED وNB Clock Frequency نيز ناميده مي شود. مقدار اين عبارت فرکانس کاري چيپ پل شمالي تعبيه شده در پردازنده را تعيين مي کند. براي مثال مقدار اين فرکانس در پردازنده هاي سوکت AM2+ بين ۱۸۰۰ تا ۲۰۰۰ مگاهرتز مي باشد.
افزايش بيش از حد اين فرکانس به شدت ناپايداري را به دنبال دارد و به صورت خفيف باعث افزايش پهناي باند حافظه اصلي و حافظه نهان سطح ۳ ( L3 Cache ) مي شود.

 


◄   HyperTransport Link Speed:
اين عبارت با نام هاي ديگر نظير HT Link Frequency ، HT Link Speed و Frequency HyperTransport نيز ناميده مي شود. پردازنده هاي کنوني AMD توسط ۲ گذرگاه با ديگر قسمت هاي موجود ارتباط برقرار مي کنند. يکي از طريق گذرگاه Memory Bus با حافظه اصلي و ديگري از طريق گذرگاه HyperTransport با چيپست پل شمالي و در نهايت با ساير قسمت ها ارتباط بر قرار مي کند.

HyperTransport يک تکنولوژي براي اتصال نقطه به نقطه (point -To- point) بين مدارات مجتمع است. از مزاياي اين گذرگاه مي توان به پهناي باند بالا ،تاخير زماني ( Latency ) کم و سازگاري مناسب اشاره کرد. اين فرکانس هيچ گاه از مقدار NB Clock Frequency تجاوز نمي کند. همچنين مقدار اين فرکانس با توجه به نسخه تکنولوژي HyperTransport به کار رفته در پردازنده متفاوت مي باشد. براي مثال در آخرين پردازنده هاي عرضه شده توسط کمپاني AMD که در آن ها از Hyper Transport نسخه ۳٫۰ استفاده مي شود ، اين گذرگاه با فرکانس ۲٫۰ گيگاهرتز فعاليت مي کند.

◄   Memory Frequency:
اين عبارت با نام هاي ديگري نظير DRAM Frequency ، Memory speed و Memory Clock نيز ناميده مي شود. اين مقدار، فرکانس واقعي حافظه اصلي ( RAM ) و گذرگاه حافظه ( Memory Bus ) را نشان مي دهد، براي مثال براي حافظه هاي DDR2 اين مقدار مي تواند ۲۰۰MHZ ، ۲۶۶MHZ ، ۳۳۳MHZ ، ۴۰۰MHZ و ۵۳۳MHZ باشد که در واقع فرکانس هاي موثر DDR2 400MHZ ، DDR2 533MHZ ، DDR2 667MHZ ، DDR2 800MHZ و DDR2 1066MHZ را تداعي مي کند.
 

 

روش محاسبه فرکانس هايي که در اورکلاک اين پلتفرم به آن ها نياز داريم به شرح زير مي باشد:
 

CPU Core Speed = Reference Clock x CPU Multiplier
Northbridge Speed = Reference Clock x Northbridge Multiplier
HyperTransport Link Speed = Reference Clock x HyperTransport Multiplier
Memory Frequency = Reference Clock x Memory Multiplier / Divider



◄   راه هاي اورکلاک پردازنده هاي AMD
همان طور که مشاهده مي کنيد اگر افزايش فرکانس پردازنده را هدف در اورکلاک قرار دهيم، براي اورکلاک پردازنده هاي AMD دو راه وجود دارد:

      
+   افزايش ضريب پردازنده ( CPU Multiplier ):
يکي از آسان ترين روش هاي اورکلاک پردازنده همين روش مي باشد. ولي اين ضريب در پردازنده هاي معمولي قفل شده است. در واقع نمي توان اين ضريب را بيشتر از مقدار نامي خود تغيير داد و فقط در پردازنده هاي سري Black Edition کمپاني AMD اين امکان وجود دارد. براي مثال در پردازنده AMD Phenom II X4 955 Black Edition که با فرکانس هسته ۳٫۲Ghz و با ضريب نامي ۱۶ عرضه مي شود ، براي اورکلاک اين پردازنده چنانچه مقدار ضريب پردازنده را افزايش دهيم، به ازاي افزايش هر واحد ضريب پردازنده، ۲۰۰Mhz به فرکانس نامي هسته پردازنده اضافه مي شود. به مثال ير توجه کنيد:
 


همان طور که مشاهده مي کنيد، با افزايش ضريب پردازنده از ۱۶ به ۱۹ ، فرکانس هسته پردازنده از ۳٫۲Ghz به ۳٫۸Ghz افزايش يافته است.

      
+   افزايش مقدار فرکانس Reference Clock:
افزايش فرکانس Reference Clock عاميانه ترين روشي است که جهت اورکلاک در سيستم هاي مبتني بر پرازنده هاي AMD مورد استفاده قرار مي گيرد. اما همانطور که در روش هاي محاسبه فرکانس قسمت هاي مختلف سيستم مشاهده کرديد، با افزايش اين فرکانس ، همزمان فرکانس هاي Northbridge ، HyperTransport و Memory نيز افزايش خواهد يافت. از طرفي با افزايش بيش از حد فرکانس هاي ياد شده ، پايداري سيستم با چالش روبه رو خواهد شد. لذا بايد با انتخاب ضريب هاي مناسب براي ۳ فرکانس ياد شده، فرکانس آن ها را به مقادير پيش فرض نزديک کرد. براي مثال در پردازنده AMD Phenom II X4 920 که با ضريب پردازنده حداکثر ۱۴ و با فرکانس هسته ۲٫۸GHZ فعاليت مي کند، با افزايش Reference Clock به مقدار ۲۶۶Mhz ، مي توان به فرکانس هسته پردازنده ۳۷۲۵Mhz رسيد.
 


◄   بررسي پارامترهاي ولتاژي مهم و کاربردي در اين پلتفرم
همانطور که در مقاله شماره قبل اشاره شد ، با افزايش فرکانس قطعات سخت افزاري، توان مصرفي آن ها افزايش خواهد يافت. يکي از راه هاي جبران توان مصرفي، افزايش ولتاژ کاري آن قطعه مي باشد. در اورکلاکينگ کليه قطعات بايد توجه داشت ابتدا حداکثر حرارت مطمئن و بي خطر براي قطعه مورد نظر را به دست آورد، سپس با در نظر گرفتن حداکثر ولتاژ تعيين شده توسط کمپاني سازنده قطعه ، همزمان با افزايش فرکانس ، درصورت نياز اقدام با افزايش ولتاژ قطعه مورد نظر نمود. در ادامه مقاله عملکرد پارامترهاي ولتاژي مختلف را در سيستم هاي مبتني بر پردازنده هاي AMD تشريح خواهيم کرد.

از جمله پارامتر هاي مرسوم موجود در مادربرد هاي پلتفرم کنوني AMD مي توان به موارد زير اشاره کرد:

◄   Processor Voltage:
اين پارامتر با نام هاي ديگري نظير CPU Voltage ، Vcore Voltage ، CPU Vcore نيز در BIOS هاي مادربورد هاي مختلف مشاهده مي شود. مقدار اين پارامتر ، ولتاژ هسته پردازنده را تعيين مي کند. افزايش اين پارامتر مهمترين عامل در افزايش هر چه بيشتر فرکانس پردازنده خواهد بود. رنج مقدار مطمئن و بي خطر اين پارامتر را مي توان در مشخصات فني پردازنده در سايت کمپاني سازنده پردازنده مشاهده کرد. تجربه ثابت کرده است براي استفاده طولاني مدت و همينطور براي کنترل حداکثر حرارت متصاعد شده از پردازنده، در صورتي که از خنک کننده مرجع پردازنده استفاده مي کنيد به هيچ وجه خارج از محدوده تعيين شده نبايد اقدام به افزايش ولتاژ نمود. همچنين لازم به ذکر است که حتي با استفاده از خنک کننده هاي بهتر و کنترل حرارت مناسب نيز اعمال ولتاژ بيشتر ۵% از حداکثر ولتاژ تعيين شده نيز در دراز مدت اثرات منفي زيادي به دنبال خواهد داشت.

◄   HyperTransport Link Voltage:
اين پارامتر نيز با نام هاي ديگري نظير HT Voltage و HyperTransport Voltage نير در BIOS هاي مادربورد هاي مختلف مشاهده مي شود. مقدار اين پارامتر ولتاژ I/O Buffer کنترل کننده گذرگاه HyperTransport موجود بين پردازنده و NB را تامين مي کند. مقدار اين ولتاژ در پلتفرم هاي کنوني AMD به صورت پيش فرض ، ۱٫۲ ولت مي باشد. در صورتي که در حين اورکلاک اقدام به افزايش فرکانس اين گذرگاه مي کنيد در صورت افزايش بيش ۱۰ الي ۱۵% درصد مي توانيد حداکثر ۰٫۱V به مقدار ولتاژ نام برده اضافه کنيد. تجربه ثابت کرده ، افزايش بيشتر از ۲۰% اين فرکانس ، حتي با اعمال ولتاژ هاي بيشتر پايداري کامل را به دنبال نخواهد داشت.

◄   North Bridge Voltage:
پارامتر ياد شده با نام NB Voltage در BIOS هاي مادربورد هاي مختلف وجود دارد. اين پارامتر ، ولتاژ هسته چيپست پل شمالي مادربورد را تامين مي کند. از آنجا که تجربه ثابت کرده است که افزايش فرکانس NB بيش از ۲۰% معمولا ناپايداري را به دنبال خواهد داشت ( اين مسئله براي اورکلاکينگ با خنک کننده هاي هوايي بيشتر مصداق دارد ) ، بهتر است با تنظيم ضريب مناسب براي اين فرکانس مانع از افزايش اين مقدار شويم. در صورت افزايش اين فرکانس به مقدار کمتر از ۲۰% ، حداکثر مي توان با اعمال ۰٫۰۵ الي ۰٫۱V ( ولت ) ولتاژ بيشتر، پايداري بيشتر سيستم را تضمين کرد.

◄   CPU – NB Voltage
اين پارامتر با نام هاي ديگري نيز مانند CPU-NB VID ، Processor –NB Voltage و Processor North Bridge Voltage نيز ناميده مي شود. اين مقدار ، ولتاژ هسته کنترلر حافظه تعبيه شده در پردازنده را تامين مي کند. تجربه ثابت کرده، افزايش اين مقدار، دستيابي به فرکانس هاي بالاتر حافظه ( بيش از ۱۶۰۰Mhz ) را هموارتر مي سازد. مقدار پيش فرض اين عبارت ۱٫۲ ولت مي باشد و توصيه شده براي استفاده طولاني مدت ۰٫۱V الي ۰٫۱۵V بيش از مقدار پيش فرض به اين پارامتر اضافه نشود.

◄   Memory Voltage:
پارامتر ياد شده با نام هاي ديگري مانند DRAM Voltage و DDR Voltage نيز در BIOS هاي مادربورد هاي مختلف مشاهده مي شود. اين مقدار، ولتاژ حافظه اصلي سيستم ( RAM ) را تامين مي کند. زماني اقدام به افزايش ولتاژ مورد نظر مي شود که در جريان اورکلاک پردازنده قصد اورکلاک RAM را هم داشته باشيم.
در صورتي که اورکلاک حافظه را منتفي بدانيم مي توان با تنظيم Divider مناسب بين فرکانس مرجع و حافظه، مانع از افزايش فرکانس حافظه شد. مقدار اين ولتاژ در حالت پيش فرض براي حافظه هاي DDR2 استاندارد ، ۱٫۸V و براي حافظه هاي DDR3 استاندارد ۱٫۵V مي باشد.

◄   بررسي و تشريح پارامترهاي کنترل مصرف انرژي در اين پلتفرم
معمولاً تعداي پارامتر، جهت کنترل توان مصرفي پردازنده در زمان بيکاري پردازنده توسط کمپاني سازنده پيش بيني مي شود. اينگونه قابليت ها معمولا در هنگام اورکلاک سيستم، با محدود کردن انرژي مصرفي پردازنده و ساير قطعات جهت کنترل حرارت متصاعد شده از آن ها ، باعث ايجاد ناپايداري هاي گاه و بي گاه در اورکلاک مي شوند. لذا توصيه مي شود اينگونه قابليت ها قبل از اعمال تغييرات اورکلاک غيرفعال شوند.
از جمله اين موراد مي توان به دو گزينه C1E يا CPU Enhanced Halt State و AMD Cool’n'Quiet اشاره کرد.اينگونه تکنولوژي ها با کاهش فرکانس و ولتاژ هسته پردازنده در زمان هاي بيکاري پردازنده، در هنگام اورکلاک سيستم، در بعضي موارد موجب ناپايداري سيستم مي شوند.

نکته مهم: در صورتي که قصد اورکلاک پردازنده با استفاده از روش افزايش فرکانس مرجع ( Reference Clock ) را داريد، توصيه مي شود در BIOS مادربورد، گزينه CPU Spread spectrum را غير فعال کنيد. اين گزينه با dither کردن سيگنال کلاک باعث کاهش تداخل الکترومغناطيسي در فرکانس هاي خاصي مي شود. از سوي ديگر اين گزينه با کاهش کيفيت سيگنال کلاک در فرکانس هاي بالا، باعث ايجاد ناپايداري مي شود. پيشنهاد مي کنم در صورتي که در نزديکي کامپيوترتان، تلويزيون و يا راديو استفاده نمي کنيد، حتما اين گزينه را غير فعال کنيد.

◄   تست عملي اورکلاک سيستم هاي مبتني بر پردازنده هاي AMD
تا اين قسمت از مقاله، با اصطلاحات و عبارات و در کل تئوري اورکلاک سيستم هاي مبتني بر پردازنده هاي AMD آشنا شديم. در ادامه مقاله ، به صورت عملي يک سيستم مبتني بر پردازنده هاي جديد AMD يعنيX3 Phenom II را به صورت مرحله به مرحله از تنظيم گزينه هاي مختلف Setup گرفته تا تست پايداري سيستم ، اورکلاک مي کنيم. همچنين در دو حالت فرکانس پيش فرص و فرکانس اورکلاک شده ، از سيستم مورد نظر تست هايي گرفته شد تا تاثيرات يک اورکلاک کاربردي در کارايي نهايي يک سيستم نمايان شود.

جهت تست عملي از سيستمي با مشخصات سخت افزاري زير استفاده شد:
 



◄   بررسي و تهيه پروفايل مناسب جهت اعمال تغييرات در BIOS
پس از در نظر گرفتن شرايط حرارتي و حداکثر ولتاژ پردازنده نام برده و انجام تست هاي متعدد و آزمون هاي سعي و خطا طولاني که حدودا ۲ ساعت به طول انجاميد، سرانجام تصميم بر آن شد که اين پردازنده ۲٫۸ گيگاهرتزي به مقدار ۲۵% درصد، يا به عبارت ديگر تا ۳٫۵ گيگاهرتز اورکلاک شود. همچنين همانطور که مي دانيد پردازنده اي که براي اورکلاک در نظر گرفته ايم از پردازنده هاي سري Black Edition کمپاني AMD مي باشد و داراي ضريب پردازنده CPU Multiplier آزاد و بدون محدوديت مي باشد. ولي چون از طرفي اورکلاک از راه افزايش ضريب پردازنده کاري بسيار ساده مي باشد و از سوي ديگر در حال حاضر درصد بيشتري از خريدارن پردازنده هاي AMD داراي پردازنده هاي يا ضريب پردازنده قفل شده مي باشند، تصميم بر آن شد تا از راه افزايش Reference Clock ، اقدام به اورکلاک اين پردازنده کنيم.

مشخصات فني پردازنده ياد شده به شرح زير مي باشد:
 


همانطور که در تصوير مشاهده مي کنيد حداکثر ولتاژ توصيه شده توسط کمپاني سازنده با توجه به خنک کننده مرجع طراحي شده توسط کمپاني، براي اين پردازنده ۱٫۴۲۵ ولت مي باشد. همچنين حداکثر حرارت قابل تحمل توسط پردازنده فوق حدود ۷۳c (سانتي گراد) مي باشد. فرکانس گذرگاه HyperTransport در اين پردازنده ۲۰۰۰Mhz (برابر ۴۰۰۰ مگاهرتز کارآمد يا Effective ) مي باشد و به طبع فرکانس چيپست پل شمالي نيز ۲۰۰۰Mhz خواهد بود. حال اگر روش هاي محاسبه فرکانس هاي نام برده را که در ابتداي مقاله به آن ها اشاره کرديم را به ياد آوريد، مي توانيد به سادگي فرکانس کاري قسمت هاي مختلف اين سيستم را در حالت پبش فرض محاسبه کنيد.

ضريب فرکانس هسته پردازنده ( CPU Multiplier ) در اين سيستم در حالت پيش فرض ۱۴ مي باشد. ضريب فرکانس گذرگاه Hypertransport يا HyperTransport Multiplier و ضريب فرکانس کاري چيپست پل شمالي (Northbridge Multiplier ) در حالت پيش فرض به طور مشترک ۱۰ مي باشد. ضريب فرکانس حافظه (Memory Multiplier ) در حالت پيش فرض در اين سيستم ۲ مي باشد.

براي رسيدن به فرکانس ۳۵۰۰Mhz براي هسته پردازنده، مقدار فرکانس Reference Clock را از ۲۰۰Mhz به ۲۵۰Mhz افزايش داديم. همانطور که در ابتداي مقاله اشاره شد، با افزايش فرکانس Reference Clock، فرکانس هاي چيپست پل شمالي، گذرگاه HyperTransport و حافظه اصلي نيز افزايش خواهد يافت. از آنجا که هدف اصلي ما اورکلاک پردازنده بود، با کاهش ضريب فرکانس چيپست پل شمالي و گذرگاه HyperTransport از ۱۰ به ۸ ، فرکانس ۲۰۰۰Mhz پيش فرض را براي هر دو قسمت حفظ کرديم. همچنين با استفاده از Divider با نسبت ۳:۵ ( Reference Clock: DRAM )، حافظه اصلي را در فرکانس ۴۱۶Mhz ( برابر ۸۳۲ کارآمد ) تنظيم و پس از تست ها و آزمون و خطاهاي بسيار، براي داشتن پايداري کامل سيستم، ولتاژ هسته پردازنده ( CPU Vcore ) را ۱٫۴۵ ولت تعيين کرديم. از آن جا که فرکانس هاي چيپست پل شمالي و گذرگاه Hypertransport در حالت پيش فرض قرار دارند ، هيچ گونه ولتاژ بيشتري به آن ها اعمال نشده است. همچنين از افزايش ولتاژ حافظه اصلي به دليل اختلاف خيلي کمي که با فرکانس پيش فرض داشتيم مي توانستيم از ولتاژ پيش فرض استفاده کنيم ، ولي براي داشتن پايداري کامل ترجيح داديم با افزايش ۰٫۱ ولتي آن را در ولتاژ ۱٫۹v باياس کنيم. در تصاوير زير مي توانيد مراحل مختلف اعمال تغييرات را در BIOS سيستم مشاهده کنيد:

قبل از انجام هر گونه تغييرات ، گزينه هاي مرتبط با کنترل توان را غير فعال مي کنيم:
 

 

 

 

همانطور که مشاهده کرديد ، گزينه C1E را نيز در مسير Advanced Bios Features / CPU Features غيرفعال کرديم.
 

 

 


در قدم بعدي، در قسمت Cell Menu، تنظيمات مربوط به غير فعال کردن ديگر گزينه کنترل توان يعني AMD Cool’n'Quiet ، اعمال تغييرات در فرکانس ها و ولتاژ ها و در نهايت غير فعال کردن گزينه Spread Spectrum اعمال شد. در اين قسمت تنظيمات مربوطه به Setup به پايان مي رسد.

◄   تست پايداري:
همانطور که در مقاله شماره قبل اشاره شد، تست پايداري يکي از مهم ترين مراحل يک اورکلاک پايدار و کاربردي مي باشد. نرم افزار هاي زيادي براي اين منظور وجود دارند. اين گونه نرم افزار ها با تکرار الگوريتمي خاص نظير محاسبات رياضي، هسته پردازنده و حافظه اصلي را تحت فشار قرار مي دهند. پيشنهاد مي شود معمولا براي تست پايداري از نرم افزار هايي استفاده شود که حتي علارقم عدم اورکلاک حافظه نيز، هم پردازنده و هم حافظه را همزمان تحت فشار قرار دهد. چراکه با افزايش حجم تراکنش داده ها بين پردازنده و گذرگاه هاي مختلف سيستم، پايداري کلي سيستم تا حد بسيار زيادي محک مي شود.

همچنين در اين گونه تست هاي پايداري ، حرارت متصاعد شده از پردازنده به بالاترين مقدار خود خواهد رسيد و اين امر کمک خواهد کرد تا با تنظيم پروفايل اورکلاک ، به بهترين تنظيمات جهت داشتن اورکلاکي کاملا پايدار و مطمئن نزديک شويم.

حداکثر حرارت مطمئن قابل تحمل توسط پردازنده توسط کمپاني سازنده در جدول مشخصات فني پردازنده ذکر مي شود. براي مثال براي پردازنده اي که در اين مقاله از آن استفاده نموديم ، اين مقدار ۷۳c درجه سانتي گراد مي باشد. اما بسياري از کارشناسان علوم سخت افزار تاکيد مي کنند در پردازنده هاي مدرن امروزي بهتر است اين مقدار حداقل ۱۰ درجه سانتي گراد کمتر از مقدار تعيين شده توسط کمپاني سازنده در نظر گرفته شود تا در صورت تغيير شرايط حرارتي محيط در فصل هاي مختلف، عاملي سلامت قطعات را تهديد ننمايد.

همچنين زمان تحت فشار گرفتن پردازنده و حافظه توسط نرم افزارهاي تست پايداري، بسيار مهم مي باشد. اختلافات ريادي بين افراد مختلف براي تعيين حداقل زمان جهت تست پايداري وجود دارد. ولي مي توان در يک جمع بندي اجمالي اينطور نتيجه گيري کرد:

      
●   حداقل ۳۰ دقيقه تست، که پايداري سطحي را تضمين مي کند.
      
●   حداقل ۲ ساعت تست، که پايداري نسبي را تضمين مي کند.
      
●   حداقل ۶ ساعت تست، که تقريباً پايداري کامل را تضمين مي کند.
      
●   حداقل ۱۲ ساعت تست، که پايداري کامل را تضمين مي کند.


در واقع علت وجود زمان هاي مختلف اين امر است که در فرايند تست پايداري سيستم از هسته پردازنده گرفته تا منبع تغذيه سيستم بايد تحت فشار قرار گيرند تا بتوان پايداري کامل سيستم را تضمين کرد. تجربه ثابت کرده است که اگر از کيفيت بالاي ساخت مادربورد، نظير مدارات تغذيه پردازنده ، حافظه ، چيپ هاي کنترلي و همچنين توانايي بالاي منبع تغذيه سيستم خود مطمئن هستيد، حداقل زمان ۲ ساعت تست پايداري مي تواند تا حد بسيار زيادي خيال شما را از بابت پايداري کامل سيستم راحت کند.
ما نيز از نرم افزار OCCT جهت تست پايداري استفاده نموديم و از ميان تست هاي موجود اين نرم افزار ، تست CPU Linpack ( سنگين ترين تست موجود براي تست پايداري پردازنده ) را اجرا کرديم. در اين تست حداکثر حافظه اصلي قابل دسترس ( ۹۰% ) را در تست انتخاب کرديم و ۲ ساعت تست ادامه داشت. در تصوير زير مي توانيد ۳۰ دقيقه پس از گذشت اين تست را مشاهده نماييد:
 


◄   تست هاي حرارتي و توان مصرفي:
همان طور که در مقاله شماره قبل اشاره شد با افزايش فرکانس کاري هسته پردازنده، افزايش توان مصرفي پردازنده و به طبع افزايش حرارت متصاعد شده از پردازنده را به دنبال خواهيم داشت. در نمودار هاي زير مي توانيد تاثيرات اورکلاک ۲۵% پردازنده را در افزايش حرارت متصاعد شده از آن و افزايش توان مصرفي کلي سيستم را مشاهده کنيد:
 


همانطور که در تصوير مشاهده مي کنيد در حالت بي کاري پردازنده به دليل اعمال فناوري هاي خاص AMD در معماري K10 تغيير قابل توجهي ملاحضه نمي شود. ولي در حالت ۱۰۰% زير باز رفتن پردازنده در نرم افزار OCCT، افزايش ۳۴ درصدي توان مصرفي سيستم مشهود مي باشد. لازم به ذکر است به غير از پردازنده هيچ يکي از قطعات ديگر اورکلاک قابل توجهي نشده اند ! در واقع با ۲۵% درصد اورکلاک پردازنده، ۳۴ % درصد به توان مصرفي سيستم اضافه شده است. همانطور که در مقاله شماره قبل اشاره شد، علت اصلي اين امر وجود توان ۲ مولفه ولتاژ در فرمول محاسبه توان مصرفي پردازنده مي باشد.
 


همانطور که در نمودار مشاهده مي کنيد، با ۲۵% اورکلاک پردازنده ، ۱۷% به حداکثرحرارت متصاعد شد از پردازنده اضافه شده است. در واقع به دليل کولر پردازنده خوبي که در اختيار داشتيم در هر دو حالت اورکلاک شده و فرکانس پيش فرض، دماهاي ثبت شده قابل قبول مي باشند.

◄   تست هاي کارايي سيستم:
همچنين براي اينکه تاثير افزايش فرکانس پردازنده ( اورکلاک پردازنده ) را در عملکرد نهايي سيستم بررسي کنيم، توسط برخي از نرم افزار هاي مرجع و معتبر اقدام به مقايسه نتايج ، در دو حالت فرکانس مرجع و فرکانس اورکلاک شده نموديم. نرم افزار هاي به کار رفته در تست هاي استفاده شده در اين مقاله به شرح زير مي باشند:

      
+   تست ۳DMARK Vantage:
در اين تست ، پردازنده طي اجراي دستورالعمل هاي پردازش ۳ بعدي تصوير ، محک زده مي شود و در نتيجه امتيازي جداگانه براي پردازنده در نظر گرفته مي شود.
 


همانطور که مشاهده مي کنيد ، با ۲۵% اورکلاک پردازنده ۲۳% کارايي پردازنده در اين تست افزايش يافته است.

      
+   تست ۳DMark 2006 – DirectX 9.0
اين تست نيز مانند تست ۳DMARK Vantage پردانده را به واسطه اجراي دستوالعمل هاي ۳ بعدي تصوير محک مي زند. در اين تست نيز امتياز جداگانه اي براي پردازنده در نظر گرفته مي شود. اين تست نيز کاملا Multi Thread بوده و با پردازنده هاي چند هسته اي سازگار مي باشد.
 


افزايش ۲۱% درصدي کارايي پردازنده ، در اين تست نيز کاملاً مشهود مي باشد.

      
+   تست هاي SIS Software Sandra 2009:
نرم افزار Sandra از جمله نرم افزار هاي بسيار معتبري است که مي توان گفت در ارزيابي هاي بسيار متنوعي که دارا مي باشد ، نتايجي کاملاً قابل اطمينان را ارائه مي دهد.
در تست Processor Multimedia اين نرم افزار ، واحد هاي مختلف پردازش دستورالعمل پردازنده نظير MMX(2), SSE(2/3/4), AVX مورد ارزيابي قرار مي گيرند. اين دستورالعمل ها در نرم افزار هايي مانند ويرايشگرهاي عکس ، کدگذاري و پخش فايل هاي ويدئويي و بازي هاي رايانه اي نقش مهمي در سريع تر اجرا شدن نرم افزارهاي نام برده دارند. اين تست ، کاملا Multi Thread مي باشد.
 


تست Processor Arithmetic اين نرم افزار ، واحد هاي محاسبه و منطق رياضي (ALU ) و محاسبه اعداد اعشاري ( FPU ) را مورد ارزيابي قرار مي دهد.
 


افزايش کارايي ۲۰% الي ۲۵% درصدي در تست هاي بالا نيز به روشني قابل مشاهده مي باشد.

      
+   تست EVEREST Ultimate – Memory Bandwidth:
اين تست پهناي باند خواندن و نوشتن را در حافظه اصلي مورد ارزيابي قرار مي دهد.
 


مشاهده مي کنيد که اورکلاک ناچيز حافظه و اورکلاک فرکانس هسته پردازنده ، ۵% درصد پهناي باند حافظه را افزايش داده است. البته اين مقدار بسيار ناچيز مي باشد و مي توان از آن صرف نظر کرد. البته همانطور که در ابتداي مقاله اشاره شد ، هدف اصلي اين مقاله ، صرفاً اورکلاک پردازنده بود.

      
+   تستwPrime:
wPrime از جمله نرم افزار هاي مي باشد که با محاسبه الگوريتمي تکرار شونده (محاسبه ريشه هاي مربع به روش نيوتن ) به صورتي کاملاً Multi Thread، يکي از بهترين نرم افزار هاي موجود براي تست پردازنده‌هاي چند هسته اي مي باشد.
 


در اين تست نيز محاسبه الگوريتم مورد نظر در حالت فرکانس اورکلاک شده ۲۵% سريع تر از حالت فرکانس عادي انجام شده است.

◄   نتيجه گيري و سخن پاياني:
در اين مقاله سعي شد تا نهايت ساده سازي بر روي اصطلاحات و تشريح پارامترهاي موجود در اورکلاکينگ انجام پذيرد. همانطور که مشاهده کرديد انجام يک اورکلاکينگ کاربردي کار بسيار ساده اي مي باشد و فقط ساعاتي به وقت و حوصله نياز دارد. همچنين در تست ها مشاده کرديد که در تست هاي استاندارد و Multithread موجود، اورکلاک هسته پردازنده به صورت مستقيم در افزايش کارايي کلي سيستم موثرترين عامل مي باشد.

تا چند سال پيش به شدت با اورکلاک مخالفت و اين کار، عاملي جهت آسيب رساندن شناخته مي شد. در صورتي که چنين تصوري به شدت غلط و اشتباه مي باشد. در واقع اورکلاک کاربردي در صورتي که بر پايه و اساس منطق و با توجه به محدوديت هاي حرارتي ، ولتاژ و توان مصرفي قطعه مورد نظر انجام شود، حتي در طولاني مدت نيز هيچ گونه مشکلي را براي سيستم به دنبال نخواهد داشت. جالب است بدانيد در چند سال اخير کمپاني هاي سازنده و مونتاژ قطعات سخت افزاري، به شدت بر روي قابليت اورکلاک پذيري قطعات ساخت خود مانور مي دهند و به دنبال راه هايي براي افزايش قابليت اورکلاک پذيري قطعات سخت افزاري ساخت خود مي باشند.

در سخن پاياني اين نکته را يادآوري مي کنم که اگر قصد اورکلاک سيستم خود را براي طولاني مدت داريد نهايت سعيتان را بکنيد تا نهايت شرايط ايمن که در اين مقاله به آن اشاره شد را براي سلامت قطعاتتان در نظر گرفته تا در طولاني مدت دچار مشکل نشوند.
 

 

 

 

 

 

گروه علمي فدک

کليه مطالب ارسالي با نام اشخاص و ذکر منبع در اين سايت درج مي شود

راهنما  |  آمار سايت  |  درباره ما  |  تماس با ما  |  نظر خواهي  | آرشيو  |  عضويت در سايت