فرهنگ و تاريخ | سرگرمي | نيازمنديها | مذهبي | اقتصادي | خانواده و اجتماع | هنر | اخبار | ورزش | کامپيوتر | گردشگري | صنعت و دانشگاه | صفحه اصلي

صفحه اول بخش شيمي
دانشگاه ها و اساتيد شيمي
آموزش علوم رشته شيمي
آموزش نرم افزارهاي شيمي
آموزش آزمايشهاي شيمي
پروژه هاي تحقيقاتي شيمي
مراکز تحقيقاتي شيمي
معرفي متخصصين شيمي
بانک مقالات رشته شيمي
رده بندي سايتهاي شيمي
پايان نامه هاي دانشجويي
مجلات و نشريات شيمي
گالري عکسهاي شيمي
 
 

عنوان: شيمي رنگدانه هاي گياهي

نويسنده: احمد ديانت

منبع اطلاعاتي: dianat124. blogsky. com            تاريخ نگارش: 30/04/1387

عکس
 

 

گالري تصاوير

 

- - - - -

   
 
 

رنگ يک برگ ، نتيجه بر هم کنش رنگدانه هاي مختلفي است که توسط گياه ايجاد مي شود. مهمترين رنگدانه هايي که سبب ايجاد رنگ برگها مي شوند. عبارتند از : پورفيرين ها_ Porphyrins، کاروتنوئيدها_ Carotenoids و فلاوونوئيدها_ Flavonoids. رنگي که ما مي بينيم ، بستگي به مقدار و نوع پيگمانهاي موجود در برگ دارد. بر هم کنش هاي شيميايي در گياه ، بويژه به خاطر تغييرات اسيديته (PH) ، در رنگ برگها مؤثرند.

 

گونه رنگدانه

نوع ترکيب

رنگ

پورفيرين

کلروفيل

سبز

کاروتنوئيد

کاروتن و ليکوپن

زرد ، نارنجي ، قرمز زرد

فلاوونوئيد

فلاوون ـ فلاوونول ـ آنتوسيانين

قرمز ، آبي ، ارغواني ،اناري

 

حال بيائيد نگاهي  دقيق تر به ساختمان مولکولي و نحوه عمل رنگدانه هاي اصلي گياهي بياندازيم:

 

 پورفيرين ها :

همه پورفيرين ها حلقه ساختماني زير را دارند:

 

 

پورفيرين اوليه در برگها، رنگدانه سبز و معروف کلروفيل است. اين رنگدانه، بصورت اشکال گوناگون شيميايي وجود دارد ( مثلا کلروفيل نوع a و کلروفيل نوع b)، که مسئول عمل فتوسنتز و توليد کربو هيدرات در گياه هستند. کلروفيل در نور آفتاب  بوجود مي ايد.

وقتي فصل ها تغيير ميکند و ميزان نور خورشيد کاهش مي يابد، کلروفيل کمتر توليد مي شود و برگها کمتر سبز مي مانند. در اين حالت ، کلروفيل به ترکيبات ساده تري شکسته مي شود، بنابراين رنگ برگها بتدريج با آهسته شدن يا توقف توليد کلروفيل تغيير مي کند.

 

 

 کاروتنوئيدها :

کاروتنوئيدها، ترپن هايي هستند که از واحدهاي ايزوپرن درست شده اند.

 

 

 مثال هايي از کاروتنوئيدهاي موجود در برگهاي شامل ليکوپن(قرمز) زانتوفيل (زرد) است. براي توليد کارتنوئيدها ، نور لازم نيست، بنابراين، اين رنگدانه ها همواره در يک گياه زنده وجود دارند. به علاوه کارتنوئيدها خيلي آهسته تر از کلروفيل، تجزيه مي شوند.

 

 

 

 فلاوونوئيدها:

شامل واحدهاي دي فينل پروپن هستند.

 

                                                  

 

مثالهايي از آنها فلاون و فلاول است که هر دو زرد هستند. آنتوسيانين ها، مي توانند طيف وسيعي از قرمز ، آبي و ارغواني را بسته به ph داشته باشند. 

 

 

 

 آنتوسيانين ها ، نظير سيانيدين ، يک صفحه خورشيدي طبيعي براي گياهان ايجاد مي کنند. زيرا ساختمان مولکولي يک آنتوسيانين شامل يک نوع قند است و توليد اين گونه از رنگدانه ها ، بستگي به توانايي کربوهيدراتها درون گياه دارد. رنگ آنتوسيانين ، با ph تغيير ميکند، بنابراين اسيديته خاک بر رنگ برگ گياهان موثر است. توليد آنتوسيانين ها نيز، نيازمند نور است بنابراين روزهاي آفتابي براي درخشان ترين رنگهاي پائيزي ضروري است.

 

 تغيير رنگهاي پائيزي :

      وقتي برگها سبز هستند، به اين دليل است که مقادير فراواني کلروفيل دارند. کلروفيل ساير رنگدانه ها را در برگ مي پوشاند. به همين ترتيب آنتوسيانين ، پوشاننده کاروتنوئيد است. زماني که تابستان به پائيز مي رسد، کاهش ميزان نور، سبب مي شود تا توليد کلروفيل کم شود.  عليرغم اينکه سرعت تجزيه کلروفيل، ثابت باقي ميماند، رنگ سبز بتدريج در گياه از بين مي رود. در همان زمان ، آنتوسيانين در برگها افزايش مي يابد. برگهايي که شامل آنتوسيانين هاي اصلي و اوليه هستند قرمز مي شوند. برگهايي که مقادير کافي از هم آنتوسيانين و کاروتنوئيد هستند، نارنجي مي شوند. برگهايي که کاروتنوئيد بيشتر و آنتوسيانين کمتر يا صفر دارند، زرد خواهند شد. در غياب انواع اين رنگدانه ها ، عوامل شيميايي ديگر، دست به کار مي شوند. مثلا رنگ قهوه اي برخي برگهاي بلوط، به خاطر وجود تانن است.

 

 کروماتوگرافي کاغذ و برگها:

  1. چندتا برگ بزرگ ( يا معادل آنها چند برگ کوچک ) را پاره کرده به قطعات کوچک تبديل نمائيد. آنها را در ظرف کوچک شيشه اي در دار قرار دهيد.

  2. آنقدر روي آنها الکل بريزيد تا برگها را بپوشاند.

  3. در ظرف را محکم نکنيد و فقط بپوشانيد، آنها آن را در يک ظرف شامل چند  سانتي متر آب داغ قرار دهيد.

  4. حداقل نيم ساعت بگذاريد تا شيشه در آب داغ بماند. آب ظرف را مرتب گرم نگه داريد (آب سرد را خارج و آب گرم جديد بريزيد و هم بزنيد ). ظرف را هر از گاهي تکان دهيد.

  5. کار زماني تمام مي شود که الکل، رنگ برگها را بيرون کشيده باشد. هرچه رنگ تيره تر باشد کروماتوگرام شما ، شفاف تر و دقيق تر خواهد بود.

  6. براي هر شيشه يک نوار بلند از کاغذ صافي آزمايشگاه يا کاغذ صافي قهوه ، ببريد.

  7. هر نوار کاغذي را در يک شيشه قرار دهيد بطوريکه يک سر آن داخل شيشه و يک سر آن خارج از شيشه باشد.

  8. همچنانکه الکل بر اساس قدرت جذب کاغذ بالا مي‌رود و تبخير مي شود، رنگدانه ها را با خود به سمت کاغذ مي کشد و آنها را بر حسب اندازه هايشان جدا مي کند( بزرگترين ها کمتر تغيير مکان ميدهند)

  9. پس از 30 ـ 90 دقيقه (يا تا جدا سازي مورد نظر بدست ييايد)، قطعات کاغذ را برداريد و خشکشان کنيد.

  10. ايا مي توانيد مشخص کنيد که چه رنگدانه اي موجود است؟ ايا فصلي که در آن برگها را جمع آوي کرده ايد بررنگ آنها تاثير دارند؟

 

 

 

 

گروه علمي فدک

کليه مطالب ارسالي با نام اشخاص و ذکر منبع در اين سايت درج مي شود

راهنما  |  آمار سايت  |  درباره ما  |  تماس با ما  |  نظر خواهي  | آرشيو  |  عضويت در سايت